بازخوانی چگونگی تحقّق عدالت اقتصادی از منظر امام علی علیه السّلام با تکیه بر نهجالبلاغه با بهرهگیری از روش داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات دانشگاه الزهرا÷، تهران، ایران.
doi
چکیده
دو مقوله عدالت و اقتصاد هم به تنهایی و هم در کنار یکدیگر؛ از مقولات کلیدی در زندگی انسانها به شمار میروند. پژوهش حاضر سعی دارد تا با بهرهگیری از روش داده بنیاد به بررسی چگونگی تحقق عدالت اقتصادی از دیدگاه امام علی علیه السلام در نهجالبلاغه بپردازد؛ و راهکارهای تحقق آن را در سیره نظری امام؛ در خطبهها و نامههای نهجالبلاغه مورد جستجو قرار دهد. دستاورد پژوهش پیش رو بر اساس این روش، کشف مقولههای مرکزی «تقوا» و «محور قرار دادن حق» است؛ که با توجه به آن فرضیه حاصل از پژوهش حاضر چنین است که؛ تقوا و محور قرار دادنِ حق موجب برپایی عدالت اقتصادی در جامعه میشود. بر اساس یافتههای پژوهش حاضر، تقوا و حق محوری برای اجرا، نیازمند اموری چون یاری مردم، مبارزه قاطعانه با ستمگران و ... میباشد؛ و مهمترین شرایط سببسازِ آن، اطاعت اوامر و دستورات خداوند و تصدیق پیامبر’ است، و استقامت و استواری در راه حق از مهمترین شرایط متکی بر زمینه میباشد. مهمترین شرایط دخیل نیز شجاعت و عدم ترس در این مسیر است و مهمترین عمل راهبردی در این زمینه، عمل نمودن به دستورات خدا، استقامت در مقابل سختیهای مسیر حق و نیز ارشاد و روشنگری و آگاهسازی و تشویق به استقامت در مقابل سختیهای مسیر حق است، و پیامد و حاصل آن برپایی حق و نابودی باطل است.
