تأثیر توبه بر تعالی اخلاق بندگی بر اساس ساحتهای وجودی انسان از منظر نهجالبلاغه
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران.(نویسنده مسئول )
2 . استاد تمام گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
چکیده
این پژوهش به بررسی جایگاه وتأثیر توبه در تعالی اخلاق بندگی از منظر نهجالبلاغه به روش توصیفی-تحلیلی پرداخته است. و از طریق تبیین معناشناسی توبه در پنج ساحت وجودی انسان- یعنی عقاید، احساسات، خواستها، کردارها و گفتارها - به انجام میرسد. در ساحت باورها، توبه نمادی از اعتقاد به عظمت، حکمت، عدالت و غفران الهی است که به نیازهای وجودی انسان وابسته است. در ساحت عواطف، توبه دارای مراتب مختلفی از جمله احساس پشیمانی از گناه و فراق از مبدأ میباشد. در ساحت ارادی ، توبه به تصمیم برترک گناه، عزم بر بهرهگیری از نعمتهای الهی، و آهنگ بازگشت به وصال خداوند اشاره دارد. پیامدهای توبه در ساحتهای درونی به وضوح در کردار و گفتار انسان منعکس میشود. انسان تائب در مرحله کردار با پرهیز از گناهان به مقام ورع میرسد و با إستغفار، سعی در حفظ مسیر بندگی و ایجاد اخلاص در اعمال خود دارد. در مجموع، نقش توبه به عنوان نمونهای ایدهآل از اخلاق بندگی در نهجالبلاغه، در عرصههای اخلاق فردی، اجتماعی و محیطی سرنوشتساز و بیبدیل است. این پژوهش بر آن است تا ابعاد گسترده و عمیق توبه را در این ساحتها به تصویر بکشد و اهمیت آن را در ارتقای اخلاق بندگی به نمایش گذارد.
