تحلیلی بر ماهیت و ابعاد و تنوع مراقبه خداوند از انسان با تمرکز در نهج البلاغه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد نهج‌البلاغه دانشگاه کاشان.(نویسنده مسئول)

2 دانشیار گروه نهج‌البلاغه دانشگاه کاشان.کاشان .ایران

3 دکتری کلام اسلامی ،مدرس دانشگاه ،اصفهان .ایران

doi
چکیده

نظر به اینکه مراقبه تأثیر بسزایی در سعادت و تربیت فردی و اجتماعی بشر دارد، همواره از دیرباز مورد توجه اندیشمندان مکاتب مختلف به-ویژه صاحب‌نظران مکتب انسان‌ساز اسلام بوده‌است و از چنان جایگاه با ارزشی برخوردار است که در قرآن کریم و روایات اهل‌بیت علیهم السلام به ویژه روایات امیرمؤمنان علی علیه السلام نیز به صورت مستقیم و غیر مستقیم به آن اشاره شده‌ است؛ لکن تاکنون پژوهش علمی جامع و مستقلی درباره این مهم از دیدگاه امیرمؤمنان علیه السلام انجام نشده‌است؛ بر همین اساس با توجه به اهمیت مسئله مراقبه و با هدف تبیین و ترویج دیدگاه امیرمؤمنان علیه السلام در مورد این موضوع بر آن شدیم تا در پژوهش حاضر با روشی تحلیلی اسنادی با نگاهی نو و همه‌جانبه ماهیت یکی از ابعاد مراقبه که مراقبه خداوند از انسان است را در نهج‌البلاغه مورد بحث و واکاوی قرار دهیم. از یافته‌های پژوهش این است که در سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام که پس از قرآن ماندگارترین سخن آدمیان است؛ مراقبه دارای اقسام و ابعاد وسیعی است و آثار متعددی را در پی خواهد داشت. نگاه امیرالمؤمنین علیه السلام نسبت به مراقبه نگاهی همه‌جانبه است که تنها متوجه نفس یا جسم نیست، بلکه اقسام متعددی دارد که متوجه خدا، انسان و نفس انسانی است و آثار آن نیز تنها متوجه دنیا یا آخرت آدمی نیست، بلکه آثاری همه‌جانبه است که در غایت به سعادت انسان در دنیا و آخرت منجر می‌شود.