ارزیابی ژئوشیمیایی سنگ‎های منشأ و نفت‎های خام میدان نفتی مارون با استفاده از دستگاه پیرولیز راک‎ایول (6) و کروماتوگرافی گازی (GC)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

3 دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22071/gsj.2011.54436
چکیده

میدان نفتی مارون، یکی از مهم‎ترین میادین نفتی ایران در جنوب فروافتادگی دزفول شمالی در کمربند چین‎خورده زاگرس است که مورد بررسی ژئوشیمی آلی قرار گرفته است.  43  نمونه از سازندهای مخزن و منشأ گرو، گدوان، داریان، کژدمی، سروک، گورپی و پابده از چاه‎های متفاوت میدان نفتی مارون توسط پیرولیز راک‎ایول تجزیه  و بیتومن استخراج ‎شده از 23 نمونه انتخاب شده با دستگاه کروماتوگرافی ستونی و گازی مورد مطالعه قرار گرفت. به منظور مقایسه بیتومن استخراج‎شده از سازندهای مورد بررسی، 5 نمونه نفت خام از مخزن بنگستان و یک نمونه از مخزن خامی مطالعه شده است. بررسی داده‎های حاصل از پیرولیز راک‎ایول نشان می‎دهد که نمونه‎های کژدمی و پابده با میانگین کل کربن آلی 13 / 4 درصد و S 2 بیشتر از 12 میلی‎گرم هیدروکربن بر گرم سنگ دارای بیشترین مقدار درصد TOC و پتانسیل هیدروکربن‎زایی بالاتری نسبت به دیگر نمونه‎ها هستند. بر مبنای نمودار HI در برابر Tmax و همچنین S 2 -TOC مشخص شد که کروژن موجود در سازندهای مورد مطالعه از نوع II است. همچنین سازندهای گرو، گدوان و کژدمی با رسیدن به مرحله کاتاژنز مسیر بلوغ حرارتی را طی کرده‎اند. تغییرات PI و Tmax در برابر ژرفا بیانگر این موضوع است که نمونه‎های پابده و گورپی بلوغ کمتری را نسبت به نمونه‎های کژدمی و گرو نشان می‎دهند. مطالعه کروماتوگرام‌ها و نسبت تغییرات مقادیر Pr/nC 17 در برابر Ph/nC 18 نشان می‎دهد که نمونه‎های مورد مطالعه فاقد یا دارای مقدار کمی پدیده تخریب زیستی بوده و نفت خام مخزن بنگستان و خامی از سنگ منشأیی با کروژن نوع II در شرایط کاهیده تشکیل شده است.