فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقایسه متغیرهای فیزیکوشیمیایی( pH ، Eh ، EC ، TDS ، TH ، TA ، دما و شوری) اندازه­گیری شده و تجزیه­های شیمیایی نمونه­های آب چشمه­ها و آب‌های آشامیدنی روستاهای واقع در حوضه آبریز رودخانه آغ­دره در شمال‌باختری شهرستان تکاب تفاوت­های چشمگیری را نشان داده است. بر اساس این نتایج، در میان چشمه­های آب نمونه­برداری شده کمترین مقادیر pH و بیشترین مقادیر TDS ، EC ، شوری، سختی کل، قلیائیت کل، غلظت کاتیون­ها، آنیون­ها و عناصر بالقوه سمناک As و Sb به چشمه­ واقع در پایین­دست معدن متروکه آنتیموان  آغ­دره بالا (چشمه Aq.D1-1 ) و چشمه واقع در پایین­دست سدهای باطله واحد استحصال طلای آغ­دره (چشمه Aq.D5 ) تعلق دارد. غلظت کل As و Sb در چشمه Aq.D1-1 به‌ترتیب g/l μ 3753 و g/l μ 320 و در چشمه Aq.D5 به‌ترتیب g/l μ 162 و g/l μ 3 است. در میان نمونه­های آب­ آشامیدنی روستاهای محدوده مورد مطالعه بالاترین غلظت As 0 به‌آب آشامیدنی روستای آغ­دره پایین با غلظت کل As g/l μ 29 و در مورد Sb به آب آشامیدنی روستای آغ­دره وسط با غلظت کل Sb g/l μ 5 تعلق دارد. بر اساس مقادیر مجاز اشاره شده در استانداردهای بین­المللی، غلظت کاتیون­ها و آنیون­های اصلی و مقادیر پارامترهای فیزیکوشیمیایی (به غیر از سختی کل) نمونه­های آب چشمه­ها و آب­های آشامیدنی روستاهای محدوده مورد مطالعه در دامنه مقادیر مجاز تعیین شده قرار دارند. با توجه به بررسی­های صورت گرفته مشخص شده است که آلودگی As و Sb چشمه Aq.D1-1 منشأ زمین­زاد (geogenic) دارد و از شیل­های سیاه با غلظت بالایی از عناصر As و Sb ناشی شده است، در حالی که آلوده شدن آب چشمه Sp.5 منشأ انسان‌زاد (anthropogenic) دارد و از نشت پساب ذخیره شده در پشت سدهای باطله واحد استحصال طلای آغ­دره و نفوذ آن به‌آب چشمه­های پایین­دست ایجاد شده است.