بازشناسی مفهوم پایداری اجتماعی در مطالعات شهری در جستجوی یک چارچوب نظری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22054/urdp.2023.70063.1478
چکیده

پایداری اجتماعی جهت پاسخ به مشکلات و معضلات اجتماعی شهرها و به‌عنوان بعدی کارا در رسیدن به توسعه پایدار شهری، گفتمانی است که در دو دهه اخیر بسیار موردتوجه و استقبال محققین شهری قرارگرفته و پژوهشگران با ابعاد مختلف محیط ساخته‌شده شهری به آن نگریسته ­اند. مسئله پایداری اجتماعی، محیط ساخته‌شده، دموکراسی، ایدئولوژی، مشارکت.­ای که حائز اهمیت است فقدان یک پژوهش جامع و نظام‌اند در حوزه محیط­ های ساخته‌شده شهر، سیاست­ها و برنامه­ های شهری است. ازاین‌رو، هدف از این پژوهش یک مرور فراترکیب از منابع منتخب جهت روشن شدن ابعاد پایداری اجتماعی در این حوزه ­ها است. جهت رسیدن به این هدف، با کدگذاری داده ها و استفاده از نرم ­افزار MAXQDA، چهار مقوله شکل شهر، سیاست­ ها و برنامه­ ها، ابعاد و ویژگی­ ها و زمینه­ های اصلی پایداری اجتماعی را شناسایی کرده است. با درک و تبیین مقوله­ های بیان‌شده، نتیجه مطالعات در یک چارچوب پایداری اجتماعی، شامل مفهوم­سازی، سیاست­گذاری و اقدام در محیط­ساخته شده شهری ارائه می­گردد. این ابعاد هرکدام در ترکیبی فراتر با یکدیگر، وارد گفتمان­ های دموکراسی­ محور، مشارکت محور و ایدئولوژی محور می­ شوند. با درک عمیق از نتایج، زمینه­ ای برای مطالعات آینده فراهم می­شود تا بتوانند مطالعات بیشتری در هریک از گفتمان­ های مطرح‌شده و تلاش برای پیوند مؤثرتر آن‌ها با پایداری اجتماعی انجام دهند.