طراحی الگوی کارکردهای مدیریت منابع انسانی تابآور در نظام سلامت کشور (نمونهپژوهی: دانشگاههای علوم پزشکی کلان منطقه 3 کشور)
نویسندگان
1 استادیار، گروه مدیریت، واحد تویسرکان، دانشگاه آزاد اسلامی، تویسرکان، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان،
3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
4 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
5 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22034/jhrs.2022.364780.1997چکیده
زمینه و هدف: «تابآوری» منابع انسانی، بهمعنای توانایی کارکنان برای ادامه فعالیت در شرایط کاری نامساعد است. از آنجایی که فعالیت کاری بلندمدت، در شرایط کاری نامساعد، به فرسودگی شغلی و ترک خدمت کارکنان منجر خواهد شد، موضوع تابآوری منابع انسانی توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. کارکردهای منابع انسانی یا همان مجموعه وظایفی که مدیران منابع انسانی برای اداره کارکنان اعمال میکنند، در این زمینه بهعنوان عاملی بسترساز، نقش مهمی را ایفا میکند. با توجه به اینکه اغلب کارکنان کادر درمان کشور، در شرایط کاری نامساعد فعالیت میکنند، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی کارکردهای مدیریت منابع انسانی تابآور در نظام سلامت کشور اجرا شده است. روش: پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی ـ کمّی) اجرا شده است. در بخش کیفی، ابتدا 14 مصاحبه نیمهساختاریافته، بر مبنای قاعده اشباع نظری با مدیران و کارشناسان منابع انسانی حوزه سلامت کشور، بهعنوان جامعه آماری انجام شد. روش نمونهگیری زنجیرهای (گلوله برفی) بود. در نهایت با استفاده از راهبرد تحلیل مضمون، الگوی اولیه «کارکردهای مدیریت منابع انسانی تابآور نظام سلامت کشور» بهدست آمد. در مرحله کمّی نیز، الگوی بهدستآمده با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و بهکمک نرمافزارهای اسپیاساس و اسمارت پیالاس ارزیابی و اعتبارسنجی شد. یافتهها: الگوی پژوهش که بر اساس تحلیل متن مصاحبهها بهدست آمد، از 66 مضمون پایه، 18 مضمون سازماندهنده و 5 مضمون فراگیر تشکیل شده است. مضمونهای فراگیر عبارتاند از: «نظام روابط کار و کارکنان»؛ «نظام جبران خدمات»؛ «نظام برنامهریزی، کارمندیابی و جذب و استخدام»؛ «نظام توسعه منابع انسانی»؛ «نظام مدیریت عملکرد کارکنان». نتایج حاصل از مدلسازی معادلات ساختاری، اعتبار الگوی استخراجشده را تأیید میکند؛ بهنحوی که مقدار برازش کلی الگو (GOF) 529/0 محاسبه شد که از برازش کلی قوی آن حکایت میکند. نتیجهگیری: پیادهسازی ﻣﺆﺛﺮ اﻗﺪامﻫﺎی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲﺷﺪه در جهت اصلاح و بهینهسازی کارکردهای منابع انسانی، از یکسو به ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻧﺘﻈﺎرها و توانمندسازی ﻛﺎرﻛﻨﺎن، ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻳﻜﻲ از ذیﻔﻌﺎن ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ درونﺳـﺎزﻣﺎﻧﻲ منجر میشود و از سویی دیگر، افزایش تابآوری کارکنان را به ارمغان میآورد. در نظر گرفتن تمهیدهایی در جهت اوﻟﻮیتبندی اﻳﻦ اﻗﺪامﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﺗﺄﺛﻴﺮ آنﻫﺎ ﻧﻴﺰ، در ارﺗﻘﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﻐﻠﻲ، افزایش اﻧﮕﻴﺰه و در نهایت ارﺗﻘﺎی تابآوری سازمانی مؤثر است.
