تحلیل مسیر شاخص توده بدنی و طرحواره ناکارآمد اولیه با میانجی عوامل دموگرافیک و اجتماعی-اقتصادی در ورزشکاران

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی ورزشی، استادیار گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، پردیس فاطمه الزهرا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دکتری روانشناسی ورزشی، استادیار و عضو هیئت علمی، گروه روانشناسی ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی، تهران، ایران.

doi
10.22089/spj.2025.17626.2349
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تحلیل مسیر شاخص توده بدنی و طرح‌واره‌های ناکارآمد اولیه با نقش میانجی عوامل دموگرافیک و اجتماعی-اقتصادی در میان ورزشکاران بود.روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل کلیه ورزشکاران باشگاه‌های ورزشی ایران بود که از میان آنان، 395 ورزشکار زن و مرد با سطوح مختلف ورزشی، تحصیلی و شغلی در سال 1402 به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامه ویژگی‌های دموگرافیک و پرسش‌نامه طرح‌واره‌های ناکارآمد اولیه بود که بر روی نمونه مورد مطالعه اجرا شد. یافته ها: ماتریس همبستگی پیرسون نشان داد بین طرح‌واره ناکارآمد اولیه با شاخص توده بدنی، جنسیت، تحصیلات، تأهل، اشتغال رابطه خطی معناداری وجود دارد (0/01> p). رگرسیون خطی و انحنایی جهت پیش‌بینی شاخص توده بدنی از طریق جنسیت، تحصیلات، تأهل، اشتغال، سابقه ورزشی، سطوح مدال‌های کسب شده  و سمت ورزشی معنادار بود (0/01> p). اثر طرح‌واره ناکارآمد اولیه، عوامل اجتماعی-اقتصادی و دموگرافیک بر شاخص توده بدنی و نیز اثر متقابل عوامل اجتماعی-اقتصادی بر عوامل دموگرافیک و شاخص توده بدنی و نیز عوامل دموگرافیک بر شاخص توده بدنی معنادار است (0/05> p). اثر طرح‌واره ناکارآمد اولیه بر شاخص توده بدنی با میانجی عوامل اجتماعی-اقتصادی معنادار بود (0/05> p). همچنین اثر عوامل اجتماعی-اقتصادی بر شاخص توده بدنی با میانجی عوامل دموگرافیک معنادار بود (0/01>p). بعلاوه، اثر طرح‌واره ناکارآمد اولیه بر عوامل دموگرافیک با میانجی عوامل اجتماعی-اقتصادی معنادار بود (01/0>p). علاوه بر این، اثر طرح‌واره ناکارآمد اولیه بر شاخص توده بدنی با میانجی عوامل اجتماعی-اقتصادی و عوامل دموگرافیک معنادار بود (0/01>p). نتیجه گیری: در نتیجه امکان پیش‌بینی شاخص توده بدنی از طریق طرح‌واره ناکارآمد اولیه با میانجی سطوح تحصیلی-شغلی و وضعیت تأهل و جنسیت وجود دارد.