اثر‌بخشی مداخلات زود‌هنگام مدل دنور- ‌والدین بر بهبود نیم‌رخ تحولی در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم: یک مطالعه‌‌ ‌موردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 دانشیار گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.30468/jsums.2024.7573.2924
چکیده

زمینه و هدف: سال­های­اولیه زندگی در مداخلات و پیشرفت کودکان اتیسم، اهمیت فراوانی دارد و بررسی نقش والدین در این زمینه ضروری به­ نظر می­رسد. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی مداخلات زود­هنگام مدل دنور- والدین بر بهبود نیم­رخ تحولی در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم انجام گرفته­است.مواد و روش­ها: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با روش طرح­های تک­آزمودنی نوع AB و جامعه آماری کودکان دارای اختلال طیف اتیسم در شهرستان ماهشهر بودند که از بین آنها 3 کودک اتیسم با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و والدین در 12 جلسه انفرادی و 1 ساعت در هفته، مداخلات زودهنگام مدل دنور- والدین را آموزش دیدند. ارزیابی در 7 مرحله با پرسش‌نامه سنین و مراحل رشد ویرایش سوم (ASQ3) انجام و برای تحلیل داده­ها از آمار توصیفی، تحلیل دیداری با محاسبه درصد داده­های ناهمپوش (PND) و همپوش (POD) و مقایسه نمودارها استفاده گردید.یافته­ها: نتایج تحلیل دیداری نشان­ داد که استفاده از مداخلات زود­هنگام مدل دنور- والدین باعث افزایش نمرات در زیرمقیاس‌های نیم­رخ­ تحولی در آزمودنی­ها، با میزان 100 درصد داده­های ناهمپوش (PND) و0 درصد داده­های همپوش (POD) گردیده­است و روند افزایشی نمرات حوزه­های گوناگون رشد تا مرحله پیگیری ادامه داشته­است. نتیجه‌گیری: اجرای مداخلات زود­هنگام مدل دنور- والدین می­تواند منجر به بهبود حوزه­های تحولی در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم گردد و والدین نقش برجسته­ای در­ این فرایند دارند بنابراین به‌نظر می­رسد که با واردن‌کردن و مشارکت فعال والدین در روند مداخلاتی، می­توان گامی مهم در راستای بهبود تأخیرهای تحولی در کودکان اتیسم برداشت.

کلیدواژه‌ها