شاخصسازی و رتبهبندی عملکرد جمعیّتی شهرهای جدید در ایران با تأکید بر عوامل اجتماعی و اقتصادی
نویسندگان
1 استادیار جمعیّتشناسی، بخش جامعهشناسی و برنامهریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز
2 استادیار جمعیّتشناسی، گروه جمعیّتشناسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/ijsp.2020.76176چکیده
امروزه وضعیت اقتصادی و اجتماعی شهرهای جدید و نیز بارگذاری جمعیّتی آنها از مهمترین موضوعاتی است که توجه سیاستگذاران و محققان حوزۀ اجتماعی را به خود جلب نموده است. هدف از پژوهش حاضر مطالعۀ وضعیت اجتماعی و جمعیّتی شهرهای جدید در ایران است. نظریههای شهر خطی و توسعه مرحلهای یک ناحیه شهری چارچوب نظری تحقیق حاضر است. تحقیق حاضر از نوع کمّی و بر پایۀ تحلیل ثانویه دادههای سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن سالهای 1385، 1390 و 1395 است. برای این منظور از بین تمامی شهرهای جدید، تعداد 12 مورد از آنها، که هم موفق به جذب جمعیّت شده و هم در سال 1395، از نقاط شهری کشور بهشمار آمدهاند، مورد بررسی قرار گرفته است. یافتهها حاکی از آن است که تمامی شهرهای جدید در دورۀ مورد بررسی در شاخصهای اقتصادی و جمعیّتی_اجتماعی روند نسبی بهبود را طی کردهاند و نمرۀ تمامی شهرها در این زمینه، روند صعوی داشته است. شهرهای جدید صدرا، بهارستان و اندیشه بالاترین نمره در شاخص نهایی جمعیّتی و اجتماعی را کسب کردهاند. شهرهای مذکور از نظر معرفهای کالبدی و فضایی، یعنی فاصله از مادرشهر و تراکم شهری در وضعیت خیلی مناسبی قرار دارند. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که نشانگرهای فوق مهمترین عوامل تأثیرگذار بر عملکرد شهرهای جدید در ایران هستند.