فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در شرایطی که تغییر اقلیم به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی قرن حاضر تبدیل شده است، بخش کشاورزی به‌عنوان بخش وابسته به اقلیم، آسیب‌پذیرترین حوزه در برابر این پدیده شناخته می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات تغییر اقلیم بر عملکرد جو آبی در استان اصفهان طی دوره زمانی ۱۳۷۵ تا ۱۴۰۱ انجام شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش داده‌های تابلویی ترکیبی، شامل اطلاعات مکانی از ۱۹ شهرستان و داده‌های زمانی در بازه ۲۷ ساله، به ارزیابی هم‌زمان متغیرهای فنی و اقلیمی تأثیرگذار بر تولید محصول جو پرداخته است. داده‌های اقلیمی از سازمان هواشناسی کشور و اطلاعات بهره‌برداری از منابع آماری وزارت جهاد کشاورزی گردآوری شد و مدل‌سازی نهایی با استفاده از آزمون‌های F  لیمر و هاسمن و روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته (GLS) در محیط نرم‌افزاری EViews12 انجام گرفت. نتایج حاصل نشان داد متغیرهای فنی نظیر میزان آبیاری، مصرف کود شیمیایی، ماشین‌آلات و نیروی کار دارای تأثیر مثبت و معنادار بر عملکرد جو هستند. همچنین، افزایش دمای هوا منجر به کاهش عملکرد و افزایش بارش، موجب بهبود آن شده است. همچنین وجود بازدهی فزاینده نسبت به مقیاس در تولید جو تأیید شد. یافته‌ها حاکی از آن‌اند که در اقلیم خشک و نیمه‌خشک استان اصفهان، تداوم روند گرمایش و کاهش بارندگی، تهدیدی جدی برای پایداری تولید و امنیت غذایی به‌شمار می‌رود؛ ازاین‌رو، اتخاذ راهبردهای سازگاری اقلیمی، توسعه سامانه‌های آبیاری کارآمد و بهره‌گیری از بذرهای مقاوم و انرژی‌های تجدیدپذیر، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ بهره‌وری کشاورزی در این منطقه است.