مدل‌سازی کیفی سازوکار تعاملات شهری در رسانه‌های اجتماعی: موردمطالعه محتواهای منتشرشده در توییتر و اینستاگرام

نویسندگان

1 استادیارعلوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استادیارعلوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22054/urdp.2022.69095.1463
چکیده

این مقاله با عینک نظری برساخته از تلفیق «حکمرانی خوب شهری» و «شهروندی فرهنگی در عصر اطلاعات» به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که تعامل دوسویه شهروندان و مدیریت شهری در پرتو ابزارهای نوین فناوری اطلاعات و ارتباطات در چه الگویی قابل‌فهم است. لذا، پژوهش حاضر باهدف دستیابی به شناختی از جریان افکار عمومی در فضای مجازی و یافتن الگویی از تعاملات شهری در آن انجام شد. به این منظور، تعداد 18095 پست اینستاگرامی و 48300 پست توییتری جمع‌آوری شدند و دسته‌بندی کمّی و کیفی آن‌ها با روش تحلیل محتوای کمّی و تحلیل مضمون انجام گرفت. سپس، بر مبنای اطلاعات به‌دست‌آمده مدلی از تعاملات شهری ترسیم شد. بر اساس یافته‌ها گروه‌های فعال حوزة شهری در توییتر و اینستاگرام را می‌توان در پنج دستة «مدیریت شهری»، «بازیگران حاکمیتی مرتبط با مدیریت شهری»، «جریان‌های سیاسی»، «مردم» و «رسانه‌های جمعی» جای داد. همچنین، مقایسة فضای اینستاگرام و توییتر تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای در این زمینه نشان می‌دهد و می‌توان گفت تمرکز بر توییتر، به‌دلیل تنوع و تکثر گروه‌های فعال در آن، بیشتر از اینستاگرام بیانگر وضعیت تعاملات شهری در رسانه‌های اجتماعی است. در توییتر برخلاف اینستاگرام، غلبه با محتواهای دارای جهت‌گیری منفی نسبت به مدیریت شهری تهران است و تعاملات بین بازیگران گاهی رویکرد تخاصم‌آمیز هم پیدا می‌کند.