میان‌کنش پاندمی کووید-19 با عدالت کیفری بین‌المللی و عدالت انتقالی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22059/jplsq.2022.339357.3039
چکیده

منشأ کووید-19 از جمله مباحث مناقشه‌برانگیز ناشی از مداخلة انسان در طبیعت و مستلزم شناسایی جنبه‌های زیست‌محیطی برای جنایات بین‌المللی است. در این مقاله با روش تحلیل محتوای اسناد بین‌المللی و دکترین، در مورد ارتباط پاندمی کووید-19 با عدالت کیفری بین‌المللی محرز خواهد شد که پاندمی‌ها و جنایات بین‌المللی مرتبط با نقض حقوق بنیادین بشر و فقر نظام‌مند هستند و عدالت کیفری بین‌المللی که اقدامات جنایتکاران جنگی را کیفرانگاری و عواقب خسارت‌بار آن را جبران می‌کند، باید با عوامل زمینه‌ساز پاندمی، نیز مقابله کند که در حال حاضر نظام حقوق بین‌الملل کیفری، فاقد ظرفیت لازم برای تحقق این مهم است. در خصوص تأثیر کووید-19 بر روند تحقق عدالت انتقالی در قبال قربانیان جنایات بین‌المللی و نقض‌های گستردة حقوق بشر و حقوق بشردوستانه نیز اهتمام دولت‌های ذی‌ربط تا حدودی متزلزل و روند اجرای آن کُند و با موانعی مواجه شده است که موجب بروز نگرانی‌های جدی از سوی فعالان حقوق بشری شده است. در راستای تحقق عدالت کیفری بین‌المللی، ابتکار عمل دیوان بین‌المللی کیفری در زمان شیوع کووید-19 قابل تأمل است که اهتمام دیوان را در جهت ایفای مأموریت خود مبنی بر مقابله با بی‌کیفرمانی جنایات بین‌المللی بیش از پیش آشکار کرد.