مطالعه تطبیقی وضعیت خودکشی با مساعدت پزشک در قوانین کشورهای مختلف و نظام حقوقی ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران

doi
10.22037/bioeth.v9i34.26750
چکیده

زمینه و هدف: اتانازی یکی از مباحث مهم و پرچالش در حوزه اخلاق زیستی است. این مطالعه باهدف تطبیق وضعیت خودکشی با مساعدت پزشک در قوانین کشورهای مختلف و تبیین موقعیت آن در نظام حقوقی ایران انجام شده است.مواد و روش‌ها: در این مطالعه تطبیقی، پس از جستجوی هدفمند و مرور مطالعات مرتبط، موقعیت خودکشی با مساعدت پزشک در قوانین 12 کشور مختلف مقایسه می­شود و سپس لزوم جرم­انگاری خودکشی با مساعدت پزشک براساس بایدها و نبایدهای اخلاقی و اصول اسلامی در نظام حقوقی ایران مورد بحث و تحلیل قرار می­گیرد. یافته‌ها: موضع کشورها در خصوص جرم­انگاری یا جرم‌زدایی خودکشی با مساعدت پزشک متفاوت است. خودکشی با مساعدت پزشک در انگلستان و ولز، آلمان و کانادا مطلقاً و در کشورهایی نظیر سوئد، هلند، بلژیک و ایالت ویکتوریای استرالیا به صورت مشروط جرم­انگاری شده است. اگرچه غالب ایالت‌های متحده آمریکا آن­را جرم مي­دانند، اما ایالت‌های کلرادو، اورگان، واشینگتن، ورمانت، مونتانا و کالیفرنیا مشابه کشورهای سوئیس، کلمبیا، لوکزامبورگ و هند، در جهت قانونمندسازی آن گام­هايي برداشته­اند. باوجود حرمت شرعی خودکشی و قبح اخلاقی آن در آموزه­های اسلامی، خودکشی در نظام حقوقی ایران به‌طور صریح جرم­انگاری نشده است.نتیجه‌گیری: به‌ تبع سکوت نسبی قانون­گذار در مورد خودکشی، خلأ قانونی خودکشی با مساعدت پزشک مشاهده می­شود؛ ازاین‌رو، بر اساس آموزه‌های اخلاقی و اسلامی و سایر معیارهای جرم­انگاری در جوامع دین‌مدار، شایسته است جرم­انگاری این موضوع و شرایط آن در نظام حقوقی ایران مدنظر قرار گیرد.