مرور اجمالی محدودیت‌های فنی کاربرد روش دروغ‌سنج fMRI در حقوق عصب‌شناختی

نویسندگان

1 استادیار حقوق عمومی، دانشگاه مراغه، آذربایجان شرقی، ایران

doi
10.22037/bioeth.v9i34.27119
چکیده

زمینه و هدف: دانش حقوق عصب‌شناختی یا عصب-حقوق، همچون سایر علوم انسانی و تجربی دارای چالش­های نظری و فنی است. این مطالعه به مرور اجمالی محدودیت‌های فنی کاربرد روش دروغ‌سنج تصویرسازی تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI) در حقوق عصب‌شناختی پرداخته است.مواد و روش‌ها: در این مرور روایتی محدودیت‌های فنی کنونی دانش حقوق عصب‌شناسی مورد بحث و تحلیل قرار می­گیرد تا علاوه بر شناخت فرصت­ها و چالش­های موجود، شمای کلی اعتباری این علم ترسیم شود.یافته‌ها: برخی از محدودیت‌های فنی که عصب-حقوق با آن مواجه است به نقایص موجود در تکنیک­های کنونی علوم اعصاب و کاربست شواهد عصب‌شناختی در دادرسی قضایی باز می­گردد. پیچیدگی مغز انسان از یک­سو و محدودیت‌ها و خطاهای ابزارهای علوم اعصاب از سوی دیگر موجب شده که امروزه در بهره­گیری از یافته‌های عصب‌شناسی در حقوق، با محافظه­کاری خاصی، به امارات متقن و فرضیه‌های اثبات­شده آن اکتفا شود. به­نظر می­رسد که عمده محدودیت‌های عصب-حقوق از اشکالات موجود در روش fMRI منتج می­شوند. با توجه به برخی اشکالات عمده در تحقیقات fMRI، ارزیابی­های عصب‌شناختی تجربه‌های ذهنی، به سه دلیل نزد دادرسان بعضاً اعتبار قضایی نیافته­اند: امکان نقصان یافته‌ها؛ آمیختگی تجربه‌های ذهنی دیگر در بررسی حقوقی رخدادها؛ وضعیت­های غیر معمول روحی-روانی افراد در رویدادهای حقوقی.نتیجه ­گیری: به­رغم کاربست مفید شواهد fMRI در حقوق، به­دلایل مورد اشاره، از این­گونه امارات هم­اکنون در کنار سایر ادله موجود در دادرسی­های قضایی استفاده می­شود (ادله انضمامی اثبات دعوی) و هنوز شواهد دروغ‌سنجی به این طریق نیز به عنوان اماره در دادگاه‌ها پذیرفته نیستند.