مقایسه مبانی اخلاق زیستی از منظر ادیان توحیدی و غیر توحیدی
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد نکا، دانشگاه آزاد اسلامی، نکا، ایران
doi
10.22037/bioeth.v8i28.20521چکیده
زمینه و هدف: گستره اخلاق زیستی علاوه بر گیاهان و حیوانات، موضوعاتی همچون سقط جنین، پیوند اعضا، مراقبت تسکینی، قتل ترحمآمیز و شبیهسازی انسان و پژوهشهای زیستپزشکی را دربر میگیرد. این مطالعه با هدف بررسی مبانی اخلاق زیستی در ادیان توحیدی و غیر توحیدی و نیز وجوه افتراق و اشتراک در این زمینه انجام شده است.مواد و روشها: این مطالعه تطبیقی به شیوه کتابخانهای انجام شده است. پس از جستجوی هدفمند منابع به دو روش دستی و الکترونیک، وجوه اشتراک و افتراق ادیان توحیدی و غیر توحیدی در حوزه مسائل اخلاق زیستی مورد مقایسه و تطبیق قرار گرفت.یافتهها: ادیان توحیدی و غیر توحیدی، هر دو عقل را به عنوان یک منبع معتبر تشخیص پذیرفتهاند، با این تفاوت که ادیان توحیدی عقل مبتنی بر وحی را ملاک تشخیص قرار میدهند و ادیان غیر توحیدی، عقل را به عنوان یک منبع مستقل در تشخیص روایی یا ناروایی اخلاق معتبر میدانند. از دیگر اشتراکات اخلاقی این ادیان، ارزشمندبودن راستگویی و وفاداری، مذمومبودن سقط جنین و قتل ترحمآمیز است که ریشه در فطرت انسانی دارد. توجه به کرامت ذاتی انسان و حقوق مبنای بشر نیز این دو را به هم نزدیک میکند، اگرچه در برخی مبانی، مانند نگرش به خلقت انسان و فلسفه و ابعاد وجودی وی، و زندگی پس از مرگ تفاوتهای اساسی وجود دارد.نتیجهگیری: تصمیمگیری اخلاقی در مورد موضوعاتی نظیر سقط جنین، قتل ترحمآمیز و رحم جایگزین به اعتقادات مذهبی بیماران و فرهنگ جامعه پیوند خورده است. نظر به وجود تفاوتهای اساسی در مبانی پیشگفت، تعیین معیارهای تصمیمگیری اخلاقی در جوامع مذهبی توصیه میگردد.
