بررسی اصول چهارگانه اخلاق زیستی از منظر فقه و حقوق اسلامی

نویسندگان

1 رییس مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، عضو گروه اخلاق زیستی فرهنگستان علوم پزشکی، رییس کمیته‌ی اخلاق در علوم و فناوری کمیسیون ملی آیسسکو، نایب رییس انجمن بین‌المللی اخلاق زیستی اسلامی و دبیر انجمن علمی حقوق پزشکی ایران

2 دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد علوم تحقیقات، پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و عضو انجمن علمی حقوق پزشکی ایران (نویسنده مسؤول)

doi
10.22037/bioeth.v1i2.14011
چکیده

اصول چهارگانه اخلاقی که به‌طور مشترک در اخلاق زیستی و اخلاق پزشکی کاربرد دارند، حاصل همگرایی اندیشمندان حوزه‌های مختلف اجتماعی و جهانی است که بر محور انسان‌گرایی شکل گرفته و خاستگاه آن فرهنگ غرب می‌باشد. هرچند اخلاق زیستی سکولار اصولی را مجسم می‌سازد که قابل تعمیم جهانی است و به همه‌ افراد و مفاهیم اخلاقی مربوط می‌شود و به عنوان معیاری برای بررسی معضلات اخلاقی و ارایه الگوی تصمیم‌گیری در زمینه مباحث اخلاق زیستی مورد توجه است، لیکن از حیث مقارنه و تطبیق در مبانی آن با فرهنگ‌ها و مکتب‌های مختلف اخلاقی، دارای تفاوت‌های اساسی است. این وجوه تفاوت در مکاتب و ادیان ابراهیمی به‌ویژه مکتب حیات‌بخش اسلام بیشتر قابل درک است.این مقاله اصول چهارگانه‌ اخلاق زیستی را از منظر فقه و حقوق اسلامی مورد بررسی قرار می‌دهد و با توجه به روشن‌بودن ابعاد آن در فرهنگ غربی توجه نگارندگان صرفاً معطوف به مطالعه‌ی موضوع از منظر فقه و حقوق اسلامی است.