فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیع یکی از عقود لازم است که لزوم آن به واسطه اموری همچون خیار از بین می‌رود. یکی از خیارات، خیار غبن است. بحث در خیار غبن از دو حیث مورد توجه است؛ اول: اهمیت تعیین مبدأ خیار؛ دوم: تعیین مبدأ خیار غبن. اهمیت تعیین مبدأ در خیار، با ترتب احکام خیار و حصول آثار خیار مشخص می‌شود. در این پژوهش به روش تحلیلی - توصیفی و کتابخانه‌ای به بررسی اقوال فقیهان مذاهب اسلامی پرداخته شده است. این پژوهش نتیجه می‌گیرد از نظر عالمان مذاهب اسلامی دو قول برای مبدأ خیار غبن وجود دارد؛ اول: روشن‌شدن غبن، شرط شرعی در اثبات خیار غبن باشد. دوم: آشکارشدن غبن، کاشف از ثبوت خیار از ابتدای عقد است. عالمان برای اثبات شرط شرعی‌بودن ظهور غبن خیار غبن به روایات و اجماع تمسک کرده‌اند. برای کاشف عقلی‌بودن نیز به بنای عقلا و حدیث لاضرر استناد شده است. به نظر نگارندگان، دلایل شرط شرعی با اشکال‌های سندی و دلالی روبرو است و از استحکام کافی برخوردار نیست.