فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ورقه زمین‌شناسی ماه‌نشان در استان زنجان واقع در شمال باختری ایران قرار دارد. از دیدگاه ریخت زمین‌ساختی، پهنه‌ای از رشته‌کوههای موازی با روند شمال‌باختری – جنوب‌خاوری همراه با دشتهای میان‌کوهستانی وابسته را شامل می‌شود. از شمال‌خاوری تا جنوب‌باختری شامل زیر‌پهنه‌های زیر است: - حوضه اندآباد- مشمپا، شامل ردیفی پرستبرا از رسوبات آواری اولیگوسن زیرین و لایه‌های سبز و سرخ تپه ماهوری نئوژن وابسته به محیطی کم‌ژرفا و تبخیری است (زیر‌پهنه شماره 1). - کوهستانهای حبش – مغانلو به شکل زیرپهنه‌ای طولی با ساختار فلسی که براثر انباشتگی ورقه‌های رورانده با شیب راندگی به طرف شمال‌خاور به وجود آمده و در نهایت واحدهای سنگی پرکامبرین (تنها سازند کهر) و فانروزوییک برونزد یافته‌اند (زیر‌پهنه شماره 2). - دشت دوزکند – ماه نشان – ینگجه، با ویژگی تقریبی گرم و خشک، به طور مایل در داخل منطقه قرار دارد (زیر‌پهنه شماره 3). - کوهستانهای ابراهیم‌آباد – اینچه- آلمالو، در جبهه شمال‌باختری منحصرأ از واحدهای سنگی دگرگون‌شده درجه بالا و برونزدهایی چند از سازند کهر تشکیل شده است (زیر‌پهنه شماره 4). - دشت دندی – انگوران، با نهشته‌های سیلابی و واریزه‌ای QP l که با شدت زیاد توسط شاخابه‌های دره مانند بریده شده‌اند (زیر‌پهنه شماره 5). جایگاه سنگ‌چینه‌ای و ویژگیهای سنگ‌شناختی توالی سنگی در دو زیر‌پهنه آهیخته شماره 2 و شماره 4، نشانگر دو رژیم رسوبگذاری از نوع حوضه کافتی و محیط سکویی، برای تکوین مادر سنگهای اولیه آنهاست. رسوبات اولیه و ولکانیتهای وابسته در زیر‌پهنه شماره 4، تحت فرایند دگرگونی، به شدت دگرشکل‌شده و سنگهای دگرگون‌شده‌ای از نوع گنیس، آمفیبولیت ، شیست‌سبز و مرمر در آن به وجود آمده‌اند، در حالی که در زیر‌پهنه شماره 2 سنگهای نوع اسلیت، فیلیت و شیست نارس تکوین یافته‌اند. این بدین معنی است که شیب زمین‌گرمایی و شدت دگرگونی از حوضه کافتی (زیر‌پهنه شماره 4) به سوی محیط سکویی (زیر‌پهنه شماره 2) به تدریج کاهش می‌یابد. افزون بر این، رخداد فرا‌ دگرگونی موجب زایش توده‌های گرانیتویید آناتکتیکی نوع S در سراسر حوضه کافتی (زیر پهنه شماره 4) شده است. برخی از این گرانیتوییدهای آناتکتیکی (مانند توده گرانیتویید مغانلو) به شکل توده‌های نفوذی دیاپیری قدرتمند در دوره‌ای خیلی دیرتر از زمان تبلور ماگمایی‌شان جایگزین شده‌اند و به جای  هاله‌های همبری دگرگونی، ایجاد هاله‌های برشی و خردشده در اطراف توده‌های گرانیتوییدی نموده‌اند. چنین هاله‌های برشی و خردشده، نقش محمل‌ها و مجاری مناسب برای مهاجرت و انتقال سیالهای کانه‌دار گرمابی را بازی می‌کنند و موجب تکوین دگرسانیهای فراگیر در راستای کانه‌زایی‌های مربوطه می‌شوند. برای مثال، دگرسانیهای پتاسیک، آرژیلیک متوسط تا پیشرفته و کانی‌زاییهای آنتیموان اپی‌ترمال وابسته در اطراف توده گرانیتویید نوع S مغانلو در متن مقاله توصیف شده است.