مقایسه ژئوشیمیایی نفت مخزن آسماری میادین نفتی پارسی، پازنان و رگ‌سفید در فروافتادگی‌دزفول جنوبی با استفاده از زیست نشانگرها

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه علوم پزشکی اراک

doi
چکیده

نفت مخازن آسماری در 3 میدان فرو‌بار دزفول جنوبی شامل میدانهای نفتی: پارسی، پازنان و رگ‌سفید مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه‌های مقدماتی شامل مراحل آسفالتن‌گیری و کــروماتوگرافی ستــــــونی بر روی نمونه‌های نفتی انجام و درصد اجــــــزای مختلف هیدروکربنی (سیرشده، آروماتیک، رزین و آسفالتین) در آنها مشخص شد. نتایج حاصل در این مرحله نشان داد که ترکیب  هیدروکربن سیرشده در نمونه‌های نفتی پارسی و پازنان، درصد وزنی بیشتری نسبت به دیگر اجزا دارد. در حالی که ترکیب غالب در نمونة نفتی رگ‌سفید جزء آروماتیک می‌باشد. در ادامه با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی (GC)، توزیع و فراوانی آلکانهای نرمال و ایزوپرنوییدهای پریستان و فیتان مورد ارزیابی قرار گرفته و نتایج نشانگر آن بود که نفتهای مورد مطالعه، در محیط کاهنده و از گیاهان دریایی مشتق شده‌اند. بر اساس نسبتهای ایزوپرنوییدهای پریستان و فیتان به آلکانهای نرمال همجوارشان یعنیC 17 و C 18 ، مشخص شد که این نفتها دارای رسش گرمایی بالایی بوده و تحت تأثیر فرایندهای تخریب زیست شناختی قرار نگرفته‌اند. همچنین با استفاده از نسبتهای مذکور مشخص‌شد که نمونه‌های مورد مطالعه از رسوبات دریایی مشتق گردیده و طبعاً کروژن نوع ІІ  کروژن شناخته شده در آنهاست.  بررسی استرا‌نهای C 27 ، C 28 و C 29 و هوپانها به وسیلة کروماتوگرافی‌گازی- طیف‌سنجی‌جرمی (GC-MS) صورت پذیرفت. حضور زیست نشانگر الئینان در هوپانوگرام هرسه نمونة نفتی مورد آزمایش، یکی از مهم‌ترین نتایج به دست آمده‌است که سن سنگ منشأ کرتاسة پسین و یا جوان‌تر(سازند پابده) را برای این نمونه‌ها پیشنهاد می‌نماید. مقادیر ارجحیت فرد‌کربنی( CPI ) نزدیک به یک، غلظت‌ بالای هوپانهای T s و T m و همچنین  نبود زیست نشانگر مورتان، نشانگر رسش گرمایی بالا برای نفتهای مورد بررسی است. در نهایت می‌توان چنین نتیجه‌گرفت که میدانهای نفتی مورد مطالعه دارای منشأ و محیط ته‌نشست مواد آلی تولید‌کننده نفت یکسان بوده و در یک خانوادة نفتی قرار می‌گیرند.