تأملی بر مفهوم «منافع عدالت» در وضعیت افغانستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین ‏الملل عمومی، گروه حقوق عمومی و بین ‏الملل، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه حقوق عمومی و بین ‏الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه حقوق بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

doi
10.22059/jplsq.2021.314625.2643
چکیده

اصطلاح «منافع عدالت» که در قسمت «ج» بندهای 1 و 2 مادۀ 53 اساسنامۀ رم به‏کار رفته است، از جمله مناقشه‏برانگیزترین ابهامات اساسنامۀ رم است که به عقیدۀ برخی باید به‏صورت موسع تفسیر شود و حوزه‏هایی مثل منافع صلح و عفو و غیره را در بربگیرد و در مقابل، برخی نیز معتقد به تفسیر محدود و تنها در قالب معیارهای مندرج در مادۀ 53 هستند. با توجه به اینکه شدت جرائم ارتکابی در افغانستان توسط طرفین درگیر دارای ماهیت بالا و در مقیاس وسیعی است که آثار کوتاه و بلندمدتی بر قربانیان داشته است، دادستان دیوان بین‏المللی کیفری درخواست شروع تحقیقات را در خصوص جرائم ارتکابی در افغانستان کرد، اما شعبۀ مقدماتی با استناد به منافع عدالت این درخواست را رد کرد. متعاقباً شعبۀ تجدیدنظر با رد استدلالات شعبۀ مقدماتی، مجوز شروع تحقیقات را به دادستان اعطا نکرد. در این نوشتار بر آنیم که ضمن تعریف و توصیف مختصر منافع عدالت مندرج در مادۀ 53 اساسنامۀ رم، وضعیت افغانستان را با توجه به معیارهای قسمت «ج» بندهای 1 و 2 مادۀ 53 و همچنین معیارهای مدنظر شعبۀ مقدماتی تحلیل و بررسی کنیم.