فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حفره فروکش (Sinkhole)  اختیارآباد در دهم تیرماه 1377، به  طور ناگهانی در 14 کیلومتری شمال باختری شهرکرمان و مجاور روستایی با همین نام به وجود آمد. چگونگی تشکیل آن از نظر بررسی امکان وجود غارهای زیرزمینی در منطقه و شناسایی آنها حائز اهمیت است . در این رابطه، اظهارنظرهای مختلفی نظیر انحلال سنگهای تبخیری، انحلال سنگ آهک و فرسایش و حمل ماسه های ریزدانه در زیرزمین ارائه شده است. به منظور رفع این وضعیت سردرگمی و تعیین سازوکار تشکیل آن، ضمن معرفی شرایط زمین شناختی و زمین آب شناختی منطقه، از روش هیدروژئوشیمیایی و محاسبه نسبت اکی والانی حاصل جمع غلظت کلرور سولفات به  بی کربنات (به عنوان نمایه انحلال سنگهای تبخیری) در آبهای زیرزمینی و تهیه نقشه مربوطه استفاده گردید. این نسبت در محدوده نزدیک به حفره در حد 43  بوده و با دور شدن از آن کاهش می یابد و به کمتر از 5 می رسد. لذا ، این نسبت و شواهد دیگر، نظیر نقشه هدایت الکتریکی آبهای زیرزمینی ، وجود سنگهای تبخیری در ستون چینه شناسی منطقه و نزدیکی به معدن گچ، همگی مؤید فروکش کردن غارهای حاصل از انحلال سنگهای تبخیری می باشند . نوع سنگ تبخیری احتمالا“ گچ است. افت شدید سطح آبهای زیرزمینی، حرکت وسایل نقلیه، تشدید انحلال سنگ در اثر پمپاژ آبهای زیرزمینی و آبیاری از عوامل بالقوه مؤثر درناپایدار شدن سقف غار و ریزش درنظر گرفته می شوند.