رسوب شناسی حوضه آبریز سد سنگرد سبزوار

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

4 دانشگاه تهران

doi
چکیده

حوضه آبریز سنگرد واقع در بخش مرکزی استان خراسان از سه زیر حوضه باختری، جنوبی و خاوری تشکیل شده است. گستره مورد بررسی از نظر ساختار زمین‌شناسی جزء واحد ایران مرکزی بوده و به طور عمده از واحدهای سنگی متعلق به اواخر مزوزوئیک و سنوزوئیک تشکیل شده است . رودخانه‌های تغذیه کننده ناحیه از نوع مآندری با بار بستر ماسه‌ای گراولی با کانال متغیر می‌باشند. وجود واحدهای سنگی رسوب‌زا نظیر شیل و مارن و بارندگی های فصلی موجب فرسایش شدید در منطقه شده است. مطالعات رسوب‌شناسی نشان داده است که رسوبات رودخانه‌ای بیشتر از نوع sG, msG, gS, gmS است که به طور عمده به سمت پایین دست از گراول ماسه‌ای به ماسه گلی گراولی تغییر اندازه می‌دهد. همچنین این مطالعات منجر به شناسایی ۹ رخساره سنگی ( ۳ رخساره گراولی، ٤ رخساره ماسه‌ای و ۲ رخساره گلی) در توالی‌های تشکیل شده در رودخانه‌های منطقه شده است. وضعیت خاص زمین شناسی به ویژه سنگهای سست رسوبی منجر به تولید مقدار زیادی رسوب شده است که به سرعت باعث پر شدن مخزن سد و کاهش طول عمر مفید آن می‌گردد. با تغییر شرایط هیدرولیک کانال‌ها و کاشت گیاهان شور پسند می‌توان از تولید و حمل رسوب به مخزن سد جلوگیری نمود .