تعیین مینرالوژی اولیه، بازسازی محیط رسوبی نهشته‌های سازند روته حوضه البرز مرکزی با استفاده از مطالعات پتروگرافی و ژئوشیمیایی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی اراک

2 دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

واحد رسوبی بیوژنیک سازند روته با ناپیوستگی هم‌شیب بر روی واحد آواری سازند دورود و در زیر یک افق تخریبی – لاتریتی واقع در حد فاصل سازندهای روته و الیکا نهشته شده است. ستبرای این توالی ١٦٠ متر اندازه گیری شده است. رسوبات کربناته این سازند بطور عمده تحت تأثیر دیاژنز فریاتیک متئوریکی در یک سیستم نیمه بسته (Semi closed) قرار گرفته است. با توجه به توزیع عناصر اصلی و فرعی و گستره ایزوتوپی اکسیژن ۱۸ و کربن ۱۳ نهشته‌های کربناته این سازند قابل مقایسه با آهکهای ساب پولار (Subpolar) پرمین تاسمانیا در استرالیا است. این انطباق می‌تواند به دلیل شباهت بین مینرالوژی سازند روته با محدوده آهکهای کلسیتی پرمین تاسمانیا باشد. مقادیر ایزوتوپ اکسیژن و کربن مربوط به نمونه‌های آهکی سازند روته درون محدوده براکیوپودهای پرمین با عرض جغرافیایی کم تا متوسط واقع شده است که می‌تواند به دلیل مینرالوژی کلسیتی مشابه باشد. محدوده درجه پارینه دما بر اساس سنگین‌ترین مقدار ایزوتوپ اکسیژن ۱۸ و با در نظر گرفتن مقدار ایزوتوپ اکسیژن ۱۸ آب دریای پرمین برابر VPDB ‰  -2.8 بین 27 تا 34/5 درجه سانتی‌گراد تعیین شده است. بر اساس مطالعات آزمایشگاهی تعداد ۹ میکروفاسیس (مادستون تا گرینستون) تشخیص داده شده است که در سه محیط دریای باز، سد و لاگون بر جای گذاشته شده اند. رخساره مربوط به پهنه جذرومدی در این سازند به علت رخداد فرسایشی مشاهده نشده است. با توجه به تجزیه و تحلیل شیمی رخساره ها، رخساره های مربوط به محیط لاگونی و بخش پشت سدی به دلیل داشتن اجزاء متشکله اسکلتی بیوتیک (biotic) آراگونیتی بیشترین تمرکز Sr و توزیع متوسط عناصر Fe, Na و Mn را نشان می‌دهند. در رخساره‌های دریای باز میزان عناصر Mn, Fe, Na افزایش و تمرکز عنصر Sr کاهش می‌یابد. بیشترین تمرکز Mg متعلق به رخساره‌هایی با وفور جلبک‌های قرمز (Red algae) می‌باشد.