پژوهش و بررسی زمین شناسی و رفتارهای ژئوشیمیایی مس و عناصر همراه در کانسار مس لار (شمال زاهدان)
نویسندگان
1
doi
چکیده
در این بررسیها پس از مشخص نمودن محدوده اصلی کانی زایی مس در ناحیه لار مجموعه مطالعات زمین شناسی سطحی، سنگ شناسی، دگرسانی و مطالعات دقیق ژئوشیمیایی بر روی نمونههای برگرفته از سطح زمین انجام یافته است. از دیدگاه زمین شناسی عمومی، محدوده مورد بررسی در زون خاش- نهبندان و در خاور ایران واقع گردیده است. ویژگیهای بارز تشکیلات زمین شناسی در این زون وجود نوارهای افیولیتی کرتاسه و واحدهای ستبر فلیش کرتاسه، پالئوسن و ائوسن میباشد. فعالیتهای ماگمایی بصورت ولکانیسم و به طور عمده بصورت توده های نفوذی نیمه عمیق در زمان الیگو - میوسن از جمله نمودهای بارز زمینشناسی ناحیه میباشد. با مطالعه سنگشناسی مشخص گردید که توده نفوذی اصلی کانسار ترکیبی سینیومونزونیتی داشته و در گروه تودههای آلکالن با پتاسیم بالا قرار میگیرد. عملکرد سامانههای گسلی (Fault systems) گسلی موازی با سامانه گسلی زاهدان در محدوده لار وسیع بوده و محلولهای گرمایی دارای کانههای فلزی مس، مولیبدن، طلا و نقره در امتداد سامانه گسلی اصلی کانسار و در متن توده نفوذی تزریق گشته اند. مجموعه بررسیهای ژئوشیمیایی و بررسیهای آماری دادههای ژئوشیمیایی وجود زون اصلی کانی سازی مس و دیگر عناصر همراه را در امتداد سامانه گسلی محدوده کانسار ثابت نمود. از دیدگاه اقتصادی نیز این مطالعات وجود طلا و مولیبدن را بعنوان دو عنصر مهم و با عیار مناسب در کانسار آشکار نمود. برپایه بررسیهای انجام یافته در این تحقیق و مقایسه دادههای بدست آمده با اطلاعات مربوط به مدلهای گوناگون کانساری، کانسار مس لار بعنوان کانسار مس پورفیری- رگهای نوع آلکالن معرفی میگردد. از دیدگاه جایگاه تکتونوماگمایی، توده ولکانو پلوتونیسم لار در نتیجه کششهایی که به دنبال فرورانش ورق لوت و سیستان در ناحیه ایجاد گردیده، در امتداد سامانه کششی تزریق گشته است و گسل زاهدان معرف امتداد اصلی این سامانه می باشد.