بررسی پیاده سازی نظام مالیات سبز در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد محیط زیست- دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست – دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2 استادیار رشته اقتصاد محیط زیست- دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست – دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3 استادیار رشته اقتصاد محیط زیست- دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست – دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
4 استاد دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
زمینه و هدف: مالیاتهای سبز یکی از ابزارهای اقتصادی قدیمی در حفظ محیط زیست است که سالیان طولانی در کشورهای مختلف از آن استفاده شده است. استفاده از این ابزار در مواردی که اقتصاد محیط زیست پیشنهاد میکند بسیار لازم و ضروری است و مانع انتشار آلایندههای بیش از حد بهینه اجتماعی میشود. استفاده از مالیات سبز به عنوان یک مکانیسم مطلوب برای کمک به مهار تغییرات آب و هوا و ترویج شیوه های پایدار زیست محیطی در زمینه مشاغل مورد حمایت قرار گرفت.روش بررسی: بررسی طراحی مالیات سبز موضوع اصلی این پژوهش است تحقیق و بررسی کاربرد عملی مالیات سبز فراگرفتن اطلاعات پس زمینه درباره آن ضروری می باشد.تعریف و طبقه بندی مالیات های سبز علت وجودی نهفته در پس مالیات سبز است.در این پژوهش نمونه های آماری با استفاده از تست کوکران مشخص گردید و با طراحی پرسش نامه و بررسی روایی و پایایی آنها(در مورد پایایی پرسشنامه، ضریب سازگاری مقایسههای انجام شده نیز برابر 0.0196 بدست آمده است که چون کوچکتر از 1/0 میباشد بنابراین میتوان به مقایسههای انجام شده اطمینان کرد) و بررسی نتایج حاصل از آن با کمک نرم افزار های اکسل و SPSS به طبقه بندی متغیر های مالیات سبز پرداخته شد.در گام نخست با استفاده از رویکرد تحلیل خبرگی با استفاده از روش دلفی فازی معیارها و الگوهای موثر بر روی مالیات سبز شناسایی شد و پس از غربالگری الگوهای اجرایی معرفی گردید .در مرحله بعد با کمک روش دیمتل در محیط ارزیابی فازی به ارزیابی الگوهای اجرایی نسبت به بکدیگر پرداخته شدو در نهایت در الگوی تحلیل شبکه فازی که رویکردی جامع نگرانه به مساله مالیات سبز میباشد الگوهای شناسایی شده ، طبقهبندی گردید. یافته ها:. ابعاد مختلف بررسی شده در این پژوهش به ترتیب کارایی محوری ، بعد حفظ کننده و ارتقاء دهنده کیفیت محیط زیست ، بعد قابلیت کاربرد در حوزه های مختلف ، بعد افزایش دهنده درآمد و مؤثر در اقتصاد و بعد مؤثر بر توسعه پایدار می باشد.که در این میان بعد قابلیت کاربرد با وزن 1997 / 0 بیشترین وزن را داشته است. در رتبه دوم بعد کارایی محوری به وزن 1873 / 0 بوده اند. میانگین ابعاد برابر با 1659 / 0 می باشد.بحث و نتیجه گیری: اساساً این مالیات برای کاهش تأثیر منفی بر محیط زیست ناشی از فعالیت های کسب و کار مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به اهمیت مالیات سبز پیشنهاد می گردد مالیات سبز در سبد سیاست های زیست محیطی دولت باید قرار بگیرد.مالیاتهای زیستمحیطی شرکت را ملزم می کند که هزینههای آلودگی خود را با فعالیت های محیطی جبران نمایند و یا مالیات بیشتری پرداخت نمایند.