فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از تورمالین و یا تورمالینیت به عنوان یک کلید اکتشافی جدید در کانسارهای مختلف دنیا اهمیت خاصی یافته است. در این مقاله، کاربرد ویژگی‌های ژئوشیمیایی تورمالین در ۶ توده گرانیتوییدی بررسی شده است که سه توده از نوع کانسارساز و بقیه فاقد کانسار  می‌باشند. مطالعات زمین‌شناختی و سنگ‌نگاری نشان می‌دهد که تورمالینیت در این نواحی به صورت رگه‌ای، رگچه‌ای و شعاعی در مجاورت بلافصل توده‌های گرانیتوییدی تشکیل شده است. ۲۰ نمونه از تورمالینیت‌های توده‌های گرانیتوییدی کانسارساز و بدون کانسار مورد بررسی‌های ژئوشیمیایی قرار گرفت. نتایج حاصل از مطالعه نشان می‌دهد که میانگین مس (۹۱ گرم در تن ) و سرب (۱۰۰ گرم در تن) در توده‌های پورفیری کانسارساز سه برابر انواع بدون کانی سازی است. عیار بالا و بی‌هنجار قلع (٤٠ گرم در تن)، تنگستن (۲۰ گرم در تن) و مولیبدن (۱۱ گرم در تن) در تعداد کمی از نمونه‌های توده‌های کانسارسازی نشده مشاهده شده است. ارتباط ژئوشیمیایی عناصر مس و سرب در توده‌های نفوذی مربوط به کانسارهای پورفیری مس‌دار مطلوب، ولی در انواع بدون کانسار، تنها قلع، تنگستن و مولیبدن ارتباط مشترک بهتری را نشان می‌دهند. بر اساس نتایج این پژوهش، از عناصر مس و سرب موجود در تورمالینیت‌ها می‌توان برای پی‌جویی و اکتشاف کانسارهای پورفیری مس استفاده کرد. از سویی عناصر قلع، تنگستن و مولیبدن نیز می‌توانند در توده‌های گرانیتوییدی دارای عناصر گرانوفیل (خالص سنگهای گرانیتی) کاربرد داشته باشند. از محاسن ژئوشیمیایی تورمالین و تورمالینیت جدایش آسان آنها نسبت به کانی‌های دیگر (بیوتیت) از سنگهای گرانیتوییدی است.