مطالعه سنگ چینه‌ای و موقعیت زمین‌ساختی سنگهای تریاس ناحیه نخلک ، شمال خاوری نائین (ایران مرکزی)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

doi
چکیده

سنگهای تریاس ناحیه نخلک با ستبرای ۲۷۰۱ متر به سه سازند علم، باقرق و عشین تقسیم و در مجموع بین دو راندگی (Thrust fault) محدود می‌باشند. ۱- سازند علم با ستبرای ۱۲۹۸ متر به سن اسکیتین پسین - آنیزین میانی از رخساره‌های کربناته در قاعده و به طور عمده از رخساره‌های آواری توربیدیتی در بخش بالائی (سنگ ماسه و شیل) تشکیل شده است رخساره‌های کربناته مربوط به محیط فلات  قاره (Continental shelf) و رخساره‌های توربیدیتی بیشتر مربوط به محیط شیب قاره ای (Continental slope) هستند و بصورت ساختارهای فنگلومرای زیر دریایی (Submarine fanglomerate) برجای گذاشته شده‌اند. این سازند روی سنگهای افیولیتی ناحیه نخلک رانده شده و سازند باقرق با ناپیوستگی فرسایشی (Disconformity) آن را می‌پوشاند. ۲- سازند باقرق با ستبرای ۱۱۲۲ متر به سن آنیزین پسین؟ - لادینین میانی به طور عمده از رخساره‌های آواری دانه درشت، کنگلومرا به همراه سنگ ماسه و شیل تشکیل شده است. این سازند در محیط قاره‌ای توسط بادزن‌های آبرفتی (Alluvial fans)، رودخانه های مئاندری و بریده بریده (Meandering & braided rivers) راسب شده‌اند. این سازند توسط سازند عشین با یک ناپیوستگی فرسایشی پوشیده می‌شود. 3-  سازند عشین با ستبرای ۲۸۱ متر به سن لادی نین پسین - کارنین پیشین؟ از رخساره‌های آواری (بیشتر سنگ ماسه دانه ریز و شیل) تشکیل شده است که در بخش انتهائی (Distal) ساختارهای فنگلومرای زیر دریایی (Submarine fanglomerate) در انتهای محیط شیب قاره‌ای تا پهنه‌های کف اقیانوسی (plains Abyssal) راسب شده‌اند. این سازند توسط سنگهای کرتاسه بالایی به واسطه یک گسل رانده پوشیده می‌شود. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که سنگهای تریاس نخلک از دیدگاه سنگ‌شناسی و دیرینه‌شناسی با هیچ یک از ردیف‌های سنگی شناخته شده تریاس در ایران قابل مقایسه نیستند. تنها ردیف سنگی در ایران که شباهت‌هایی با تریاس نخلک دارد تریاس آق در بند است. نتایج مطالعات انجام شده حکایت از آن دارد که موقعیت سنگهای تریاس نخلک به هنگام تشکیل در حاشیه جنوبی و فعال (active margin) صفحه توران در مجاورت ناحیه آق دربند بوده است.