کانسار مس - مولیبدن پورفیری سونگون و بررسی وضعیت غنی شدگی ثانوی (Supergen enrichment) در آن

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3

doi
چکیده

کانسار سونگون در شمال باختری ایران بر روی کمربند ماگمائی البرز - آذربایجان قرار دارد. این کانسار در واقع یک نهشته نوع اسکارن پورفیری مس - مولیبدن می‌باشد که بخش اسکارن آن از زمانهای دور مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. بخش پورفیری این کانسار در طول بیست سال گذشته مورد توجه بوده است. عامل اصلی کانی‌سازی توده نیمه ‌ ژرف سونگون پورفیری با ترکیب سنگ ‌ شناسی در حد گرانودیوریت می‌باشد و کانی سازی پراکنده و رگچه‌ای در داخل استوک و در حاشیه آن بصورت اسکارن تشکیل شده است. مناطق دگرسانی پتاسیک، فیلیک، فیلیک -کربنات، پروپیلیتیک، آرژیلیک شاخص کانسارهای مس پورفیری نوع حاشیه قاره‌ای بخوبی تفکیک شده‌اند. دگرسانی پتاسیک به دو صورت در مجاورت اسکارن و در بخش‌های ژرف کانسار قابل شناسائی است. این زون در مجاورت اسکارن فاقد کانی‌سازی می‌باشد. دگرسانی فیلیک گسترش بسیار زیادی دارد و کانی‌سازی غالب در آن از نوع رگچه‌ای می‌باشد. زون آرژیلیک اولیه دارای گسترش بسیار محدود و نامنظم بوده و دگرسانی پروپیلیتیک در حاشیه شمالی و جنوبی کانسار قابل تشخیص است اما از سمت باختر زون پروپیلیتیک قابل تشخیص نیست. زون آرژیلیک و پروپیلیتیک فاقد کانی‌سازی قابل توجه می‌باشند. فرآیند غنی‌سازی سوپرژن در سونگون گسترش چندان نیافته است و کانی‌های حاصل از این فرایند مثل کالکوسیت، کولین و بورنیت فقط بصورت قشری نازک روی کانیهای سولفیدی اولیه و در داخل شکستگی‌های آنها تشکیل شده‌اند. بررسی شیمیائی کانه‌نگاری زون‌های سوپرژن تفکیک شده در پرونده نمودارگیری ( Logging ) گمانه‌ها، نشان‌دهنده عدم پیشرفت کافی فرآیند غنی‌سازی سوپرژن در سونگون می‌باشد و تنها در بعضی از گمانه‌ها این زون با ضخامت‌های محدود (کمتر از پنج متر) قابل ملاحظه است. بنابراین مقدار ذخیره بخش سوپرژن در سونگون بسیار محدود می‌باشد.