تکامل تکتونیکی پهنه سنندج - سیرجان در نیمه شمال باختری و معرفی زیر پهنههای جدید در آن
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی گیلان
2 دانشگاه خوارزمی
doi
چکیده
زون سنندج- سیرجان قسمت داخلی دگرگون شده کوهزاد ( Orogen ) زاگرس در باختر ایران میباشد که به هنگام بسته شدن اقیانوس تتیس جوان در کرتاسه پسین در اثر برخورد سکوی قاره عربی با ایران ایجاد شده است. تقسیم بندی در پهنه سنندج- سیرجان بدین سبب عنوان میشود که کمان حاشیه فعال در دوران میانه زیستی پایانی در اثر فرورانش پوسته اقیانوسی اقیانوس تتیس جوان به سمت شمال خاوری به زیر ایران مرکزی انجام گرفت. این تقسیم بندی از جنوب باختری به طرف شمال خاوری شامل زیرپهنههای زیر میباشد. ۱- زیرپهنه رادیولاریتی شامل سنگهایی به سن تریاس پسین تا کرتاسه پسین که در محیط های کم عمق و عمیق تشکیل شدهاند. ۲ - زیرپهنه بیستون که شامل کربناتهای محیط کمعمق دریا از زمان تریاس پسین تا کرتاسه پسین میباشند. 3- زیرپهنه افیولیتی که شامل افیولیت های کرتاسه پایانی هستند. ۴- زیرپهنه حاشیه ای که از سنگهای آتشفشانی کمان آتشفشان با سن ژوراسیک پسین - کرتاسه زیرین میباشند که در محیطی کمعمق دریایی رسوبگذاری کردهاند. ۵- زیرپهنه با دگرشکلی پیچیده که از سنگهای دیرینه زیستی پسین - میانه زیستی در حاشیه آرام در قسمت شمال خاوری اقیانوس تتیس جوان قرار گرفته است. دو دگرشکلی ناحیه ای عمده در زیرپهنه با دگر شکلی پیچیده ملاحظه میگردند که اولی با فرورانش پوسته اقیانوسی تتیس جوان و ایجاد کمربند آتشفشانی با سن ژوراسیک پسین - کرتاسه آغازین همراه بوده و دیگری در کرتاسه پسین به علت برخورد سکوی قاره عربی با چین خوردن شدید با تمایل جنوب باختری در قسمت داخلی دگرگون و گسلهای تراستی پهنه برخورد نمایان میباشد. تکتونیک حاصل از برخورد در یک رژیم همگرای فشارشی راستبر در زمان نئوژن نیز فعال شده است.
