طراحی مدل جلب مشارکت براساس مولفههای تاثیرگذار و تاثیرپذیر آن در حوزه محیطزیست
نویسندگان
1 استادیار، گروه محیط زیست، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه محیط زیست، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
3 استادیار، گروه محیط زیست، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. *(مسوول مکاتبات)
4 استادیار، گروه محیط زیست، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: مشارکت اجتماعی یکی از ارکان اساسی در تکامل به سوی شکلهای سازگارانه حکمرانی خوب است و دستیابی به مشارکت موثر و آگاهانه در حوزه محیطزیست کار سادهای نیست که یکی از دلایل اصلی آن، ممکن است این موضوع باشد که مولفههای آن در سیاستگذاریها و برنامهریزیها به درستی درک نشده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل تعاملی و فرایندی و ترسیم ارتباطات ساختاری جلب مشارکت در حوزه محیطزیست با تاکید بر عوامل موثر و محدودیتهای آن انجام شده است. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با روش آمیخته انجام شد، همچنین ابزار گردآوری دادهها مصاحبه و پرسشنامه خبرگان میباشد. در این مطالعه از روش مدلسازی ساختاری-تفسیری برای ساختاربندی و ترسیم روابط تعاملی استفاده شد. در نهایت بـا استفاده از تحلیلMICMAC ، شاخصها با توجه به اثرگذاری و اثرپذیری بررسی شدند. یافتهها: برطبق یافتهها 13 مولفه شرایط حاکم بر جامعه، اعتماد اجتماعی، احساس تعلق اجتماعی، مسئولیتپذیری اجتماعی، عوامل فردی شخصیتی، زمینه و امکان مشارکت، انگیزه مشارکت، دانش و آگاهی، محدودیت اجتماعی - فرهنگی، محدودیت ساختاری- قانونی، محدودیت اقتصادی، محدودیت اجرایی، مشارکت اجتماعی در حفظ محیطزیست، شناسایی و در شش سطح طبقهبندی شدند، به گونهای که شرایط حاکم بر جامعه در سطح ششم و مشارکت اجتماعی در حفظ محیطزیست در سطح اول قرار گرفتند. بحث و نتیجهگیری: شناخت مولفههای موثر بر مشارکت و روابط علی بین آنها به مدیران و تصمیمگیران کمک میکند که با هزینههای کمتر و اثربخشی بیشتر بتواند در جهت کاهش معضلات و چالشهای محیطزیستی، ایجاد سیاستهای یکپارچه، تصمیمات راهبردی و ... تلاش نمایند.
