اثر بهره‌برداری فشرده زراعی بر روی ترکیب کمی و کیفی کانی های رسی در دشت خوزستان

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی گیلان

2 دانشگاه علوم پزشکی گیلان

doi
چکیده

در این بررسی‌ها یک برش از خاک‌های Xerochrept (خاک‌های قهوه‌ای استپی جنگلی بلوط غرب) در بلندی‌های لرستان و دو برش از خاک‌های Camborthid (خاک‌های قهوه‌ای استپی) در منطقه هفت تپه که یکی در زیر کشت نیشکر و دیگری به صورت شاهد و در زیر پوشش طبیعی قرار دارد مورد بررسی قرار گرفته‌اند. از تفسیر کمی و کیفی نمادهای پراش پرتوی - مجهول متعلق به افق‌های سطحی و عمقی هر سه برش نتیجه می‌شود: اولاً : ترکیب کانی‌های رسی در هر سه برش و در افق‌های سطحی و عمقی یکسان بوده و از نوع کورنزیت، اسمکتایت، کلریت، ایلیـت و پـالـیـگـورسـگـیـت و کائولینیت می‌باشد که نشان دهنده آن است که ترکیب کانی‌های رسی در دشت خوزستان به وسیله ترکیب کانی‌های رسی مواد فرسایش یافته از بلندی‌های زاگرس کنترل می‌شود. ثانیاً: بررسی کمی هر یک از کانی‌های رسی در برش شاهد و زیر کشت نیشکر در هفت‌تپه نشان می‌دهد که تحت اثر بهره‌برداری فشرده به مقدار قابل توجهی به کمیت کانی‌های رسی قابل انبساط از نوع اسمگتایت و کانی‌های رسی تداخلی از نوع کورنزیت، به خصوص در افق‌های عمقی اضافه و از کمیت کانی‌های رسی دیگر از نوع پالیگورسکیت و ایلیت کاسته شده است. از طرف دیگر در حالی که درصد کلریت در افق سطحی به مقدار محدودی فزونی یافته است، کمیت آن در افق‌های عمقی برش زیر کشت با مقایسه با برش شاهد کاهش یافته است. تغییرات فوق نشان دهنده آنست که در شرایط جدید همراه با آبیاری سنگین بخش بزرگی از ایلیت و پالیگورسکیت به اسمکتایت تبدیل شده و قسمتی از اسمکتایت موجود با جذب غیرمتناوب کاتیون ‌ هائی از نوع Mg ++ و Ca ++ به کورنزیت تبدیل می‌گردد. و بالاخره بر اثر شدت هوازدگی با تشکیل واحدهای هشت وجهی از بروسیت در بین صفحات کانی‌های قابل انبساط از نوع اسمکتایت و ورمیکولیت انواع کانی‌های چهار صفحه‌ای به مانند کلریت تشکیل می‌گردد.