اثرات جهانی شدن، رشد اقتصادی، توسعه مالی بر ردپای اکولوژیکی در ایران (تجزیهوتحلیل رگرسیون کوانتایل)
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم اقتصادی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(مسوول مکاتبات)
2 استادیار گروه علوم اقتصادی، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
3 استادیار گروه علوم اقتصادی، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی، گروه علوم اقتصادی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
زمینه و هدف: رشد اقتصادی و توسعه مالی پیامدهای ناگواری بهخصوص در زمینه محیطزیست و منابع طبیعی به همراه داشته است، زیرا بیشتر فعالیتهای اقتصادی در ارتباط تنگاتنگ با محیطزیست بوده و در حقیقت میتوان بیان نمود که سرنوشت محیطزیست و رشد اقتصادی جوامع به یکدیگر وابسته است در مطالعه حاضر به بررسی اثرات جهانی شدن، رشد اقتصادی، توسعه مالی بر رد پای اکولوژیکی در ایران پرداخته شده است. روش بررسی: برای انجام این پژوهش از مدل رگرسیون کوانتایل و برای دوره زمانی 1400-1360 استفاده شد. این روش بهتدریج به روش جامعی برای تجزیهوتحلیل آماری مدلهای خطی و غیرخطی متغیرهای پاسخ، درزمینه های مختلف تبدیل گردیده است. یافته ها: بر اساس نتایج؛ در چارکهای (پایین) اول و دوم؛ جهانی شدن اقتصادی، رشد اقتصادی، مصرف انرژی، توسعه مالی و تراکم جمعیت بر ردپای اکولوژیکی ایران اثر مثبت دارد و از چارکهای سوم و چهارم به بعد شدت تأثیرگذاری آن بر ردپای اکولوژیکی ایران افزایش مییابد. به عبارتی شاخصهای جهانی شدن، رشد اقتصادی و توسعه مالی در چارک اول (Q25) و دوم (Q50)، با ردپای اکولوژیکی ایران دارای یک همبستگی زمانی مثبت میباشد. سپس، با دور شدن مؤلفههای تأخر و حرکت به سمت چارک سوم (Q75) و چهارم (Q95)، همبستگی بین شاخصهای مطالعه و ردپای اکولوژیکی ایران افزایش مییابد. بحث و نتیجه گیری: در کشور ایران به دلیل فراوانی انرژی و منابع طبیعی، قیمت انرژی پایین است که این امر موجب استفاده بیشازحد و نادرست انرژی شده است. اعطای تسهیلات بانکی با شرایط آسان، معافیتهای مالیاتی و از این قبیل برای تولیدکنندگان وسایل گازسوز و برقی با راندمان بالای انرژی و متقابلا وضع مالیاتهای سنگین، عدم حمایتهای مالی و عدم صدور مجوز برای تولیدکنندگان وسایل انرژی بر با برچسب انرژی پایین، اعطای تخفیفات گمرکی برای واردات وسایل گازسوز با راندمان بالا و عدم اجازه ورود و یا حقوق گمرکی بالا برای واردات وسایل گازسوز با راندمان پایین میتواند در کاهش مصرف انرژی و ردپای اکولوژیکی مفید باشد.