راهکارهای مديريت خطر تروريسم زيستمحيطی با محوريت پيشگيري در پرتو حقوق بينالملل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (مسوول مکاتبات)
4 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
وابستگی و ارتباط گریزناپذیر، گسترده و مستمر موجودات زنده با محیط زیست، در کنار سهولت در سرایت و مرزگذر بودن آثار خسارتبار اقدامات مخرب زیستمحیطی، موجب افزایش خطر آسیبپذیری جدی انسانها در صورت هدف یا ابزار قرار گرفتن محیط زیست، توسط گروههای تروریستی میشود، به گونهای که ممکن است، در اثر تروریسم زیستمحیطی، حیات و سلامتی طیف گستردهای از جوامع بشری دچار آسیب جبرانناپذیری شود و خسارت گستردهای را به دنبال داشته باشد، به همین خاطر جهت مبارزه با تروریسم زیستمحیطی و کنترل خطرات ناشی از آسیبهای اینگونه تروریسم، صرف جرمانگاری و تعیین مجازات قانونی برای مرتکبین، کفایت نمیکند، بلکه لازم است، تدابیر پیشگیرانهی جامع و جهانشمولی اندیشیده شود، تا در حد امکان از خطرات هولناک تروریسم زیست محیطی جلوگیری بعمل آید، از این رو با نظر به هنجارهای بینالمللی، تدابیر مؤثر در پیشگیری از تروریسم زیستمحیطی مورد بررسی قرار میگیرند. پژوهش حاضر به روش توصیفی – تحلیلی و به صورت اسنادی از طریق بهرهگیری از منابع کتابخانهای و الکترونیکی اعم از کتاب، مقاله، پایاننامه، مقررات و اسناد بینالمللی به زبانهای فارسی و انگلیسی موجود، صورت پذیرفته است. هنجارهای بازدارنده در پيشگيری از تروريسم زيست محيطی در اسناد بينالمللی، در قالب تدابیری نظیر ممنوعيت پشتيبانی از تروريسم، هنجارهای مربوط به حقوق بشردوستانه، مهار توسعهی سلاحهای کشتارجمعی، هنجارهای مربوط به حمايت از محيط زيست، تدابیر لازم در حفاظت از نباتات و سایر نیازهای اولیه و همچنین با فرض وقوع رفتارهای تروریستی، حمایت از بزهدیدگان و اعادهی وضع به حال سابق پرتو عدالت انتقالي، در شمار تدابیری هستند که به نوبهی خود در پیشگیری و یا تعدیل خطرات ناشی از تروریسم زیستمحیطی، تأثیرگذار خواهند بود. اسناد و هنجارهای بینالمللی حاکی از آن است که تجربیات حاصل از رویدادهای تاریخی موجب شده جوامع بینالمللی، خطرات هولناک تروریسم زیستمحیطی را درک کنند و تدابیری هر چند ناقص، در پیشگیری از وقوع و یا خنثیسازی آثار اینگونه تروریسم پیشبینی نمایند.