فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور مطالعه بیواستراتیگرافی رادیولارهای متعلق به مجموعه رادیولاریت ‌ های منطقه نیریز فارس دو برش چینه‌شناسی مورد بررسی قرار گرفت: یکی در گردنه اصطهبانات به نیریز و دیگری در فاصله ۱۵ کیلومتری تنگ حنا (شمال خاوری دریاچه بختگان). رادیولاریت ‌ های گردنه اصطهبانات، زیر آهک‌های سازند تاربور، قرار داشته و بخش زیرین آن، رخنمون ندارد. در شمال خاوری دریاچه بختگان (برش تنگ‌حنا)، رادیولاریت ‌ ها در مجاورت سنگ‌های اولترابازیک واقع شده و ارتباط بین آن‌ها پوشیده است. رادیولاریت ‌ های این منطقه در مجموع دارای رنگ قرمز تیره و از نظر ریختاری تپه ماهوری‌اند. آهک‌های تریاس بالایی با ستبرای اندک (حدود یک متر) بر روی این رادیولاریت ‌ ها رانده شده‌اند. رادیولاریت ‌ های گردنه اصطهبانات، همگی به صورت سنگ‌های چرتی نواری و به رنگ‌های مختلف قرمز تیره، سبز کم رنگ، کرم قهوه‌ای ارغوانی و خاکستری بوده و به صورت لامیناسیون ‌ ها و لایه‌های چند سانتی‌متری تا لایه ‌ های ستبر ۹۰ سانتی‌متری مشاهده می‌شوند. در این سنگ‌ها میزان سیلیس تا ۷۰ ٪ می‌رسد و آثار رادیولارها، در چرت‌ها گاه بالغ بر ۹۰ ٪ است. در بیشتر موارد، چرت‌ها با سنگ‌های شیلی سبز و قرمز حاوی رادیولارها به طور متناوب قرار دارند و گهگاه لایه‌های آهکی شیلی و ماسه‌ای سیلیس ‌ دار نیز در میان رادیولاریت ‌ های گردنه اصطهبانات وجود دارد که در آن‌ها فرامینیفرهای پلاژیک زیر همراه با رادیولارهای درشت تشخیص داده شده است: Rotalipora . aff. ticinensis (Gandolf), Praeglobotruncana ssp., Hedbergella aff. washitensis (Carssey), Schakoina sp. Rolatipora appeninca (Renz) . این مجموعه گویای سن سنومانین می‌باشند. همچنین لایه ‌ هایی از آهک‌های رسی حاوی کالپیونلیدهای زیر در میان رادیولاریت ‌ های مربوط به نئوکومین (والانژی‌نین بالایی)، مشاهده گردیده ‌ اند: Tintinnopsella aff. carpatica Colom. T. oblonga Cadisch, T. carpathica (Murgeanu and Felipscu), Calpionellites darderi (Colom) . شایان ذکر است که سنگ‌های ولکانیک به شکل گدازه‌های بالشی و افق‌های بازالتی در میان رادیولاریت ‌ ها نیز به چشم می‌خورند. برای نخستین بار در ایران بررسی سیستماتیک و بیوستراتیگرافی رادیولارها در نواحی نیریز منجر به شناخت و معرفی ۲۰ خانواده، ۵۰ جنس و ۸۰ گونه و سه زیرگونه در سنومانین زیرین و والانژی‌نین بالایی گردید (کشانی ١٣٧٤). با توجه به تکامل ریختاری و فیلوژنی ( Phylogenetic ) ، رادیولارها در لایه‌های فوق‌الذکر، ۷ زون تجمعی ( (Assemblage zone و ۳ زون زیستی از نوع اکروزون Acrozone ) ) در والانژی‌نین بالایی و نیز ۱۲ زون تجمعی در سنومانین زیرین در این ناحیه تشخیص داده شد. زون‌بندی رادیولارها در گستره مورد بررسی با زون‌های ارائه شده در نواحی مختلف کالیفرنیا، ژاپن، رومانی و تبت، که توسط متخصصین به‌نام معرفی شده‌اند، قابل مقایسه می‌باشد. بررسی‌های دقیق میکروبیوستراتیگرافی رادیولارها در گستره مورد نظر نشان داد که نهشته‌های رادیولاریتی در گردنه اصطهبانات، تکراری از ٦ ورقه رورانده ( thrust sheets ) است که به طور متناوب از لایه‌های متعلق به سنومانین زیرین (ورقه‌های رورانده شماره T5, T3, T1 ) و والانژی‌نین بالایی (ورقه‌های رورانده شماره T6, T4, T2 ) تشکیل شده است. رادیولاریت ‌ های موجود در شمال خاوری دریاچه بختگان (برش تنگ حنا)، نیز متشکل از یک ورقه رورانده به سن والانژی‌نین بالایی است، که با ورقه‌های رورانده والانژی‌نین بالایی گردنه اصطهبانات همزمان و مشابه می‌باشد.