فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش سنگ‌های شوشونیتی در ایران به طور عموم به مناطق ولکانیکی ائوسن و پس از آن محدود می‌گردد. فوران ماگمای شوشونیتی در زون‌های ارومیه- دختر، آذربایجان، البرز، سبزوار، ناحیه لوت و خاور ایران به صورت واحدهای ستبر انواع سنگ‌های روشن تا تیره سری شوشونیتی مشاهده می‌گردد. بررسی‌های سنگ‌شناسی نشان می‌دهد که شوشونیت ‌ های آذربایجان در نواحی میانه، سارای، سهند سبلان و تکاب قروه در ناحیه البرز، شوشونیت ‌ های طالقان- الموت و به گمان دماوند و در زون ارومیه- دختر در نواحی قم- آران، ساوه، نطنز - نایین، شهر بابک و بردسیر گزارش گردیده ‌ اند. شوشونیت ‌ های ایران ویژگی‌های خاص پتروگرافی نمونه‌های تیپیک دنیا را نشان می‌دهند اما با این تفاوت که علیرغم تعاریف رایج، آبساروکیت ‌ ها دارای پلاژیوکلاز درشت دانه (فنوکریست) می‌باشند. بررسی عناصر اصلی فرعی و کمیاب شوشونیت ‌ های مطالعه شده ایران نشان می‌دهد که این سنگ‌ها دارای ویژگی‌های ژئوشیمیایی خاص سنگ‌های شوشونیتی دیگر مناطق دنیا می‌باشند. فراوانی Zr, Sr, Rb, Ba, K, P و کمبود Nb, Ti در آن‌ها به خوبی نمایان است. خاستگاه این ماگماها به احتمال زیاد به ذوب گوشته فوقانی متاسوماتیسم شده یا پوسته تحتانی مربوط می‌گردد. پدیده ‌ های تفریق، هضم و اختلاط نیز می‌تواند در تکوین ماگمای شوشونیتی مؤثر باشد. فهم دقیق موقعیت ژئودینامیکی پوسته ایران نیاز به مطالعات گسترده ایزوتوپی سنگ‌های ولکانیکی و به ویژه شوشونیت ‌ های این منطقه دارد.