اثرات برخورد شهابسنگها با کره زمین
doi
چکیده
پیشرفت روزافزون مطالعات نجومی و علم سنجش از راه دور نشان دادهاند که همانند سایر سیارات منظومه شمسی کره زمین نیز از آغاز پیدایش تا کنون در معرض تأثیر و سقوط شهابسنگها بوده و در اثر برخورد این پیکرهای آسمانی تغییرات شدید و وسیعی در سیر تکوینی زمین شناسی کره زمین (نظیر انقراض دایناسورها) روی داده است. مطالعات زمینشناسی که طی سالیان اخیر در نقاط مختلف کره زمین انجام گردیده نشان دادهاند که در بسیاری از کشورها نظیر روسیه، آمریکا، آلمان، استرالیا و احتمالاً ایران آثار برخورد شهابسنگها وجود دارند و در اثر این برخوردها فنجانههای کوچک و بزرگی ایجاد شدهاند. سقوط این پیکرهای آسمانی در دورانهای متفاوت زمین شناسی روی داده و هم اکنون شواهدی در دست است که نشان میدهند احتمالاً مرز دورانهای زمین شناسی و بخصوص مزوزوئیک و سنوزوئیک با سقوط شهابسنگها و تغییرات شدید آب و هوایی ایجاد شده در اثر این پدیده، انطباق دارد. ویژگیهایی که فنجانههای برخوردی را از کالدراهای آتشفشانی متمایز میسازند بغیر از ساختار حلقوی شکل آنها، وجود شواهدی نظیر یافت شدن کانیهای غیر معمول، شکستگیهای مخروطی سنگها و کانیها، لبههای بالا آمده فنجانهها، پراکندگی سنگهای اسرار آمیزی نظیر تکتیت و برخورد سنگ در اطراف فنجانهها، قرارگیری آنها در محیط های زمین شناسی گوناگون و غیره میباشد و با یافته شدن یکی یا چند مورد از این شواهد در اطراف چنین ساختارهایی میتوان منشأ برخوردی آنها را حدس زد.