سنگ‌های منشا نفت خاورمیانه و هم‌ارزهای آن در دیگر قاره‌ها

doi
چکیده

سنگ ‌ های منشأ نفت خاورمیانه در آبراه‌های دریایی نهشته گردیده که یک سیستم جهانی سنگ منشأ نفت را تشکیل داده‌اند. برای نمونه سنگ منشأ نفت حوضه رسوبی زاگرس که به نام احمدی- خطیه (سازند سروک) معروف است، در زمان تورونین- سنومانین در یکی از همین آبراه‌های ارتباطی نهشته شده که از خاورمیانه تا آتلانتیک جنوبی و حتی نواحی قطبی ادامه داشته است. این گونه سنگ‌های منشأ نفت سبب به وجود آمدن مقادیر معتنابهی از نفت و گاز در کشورهای آنگولا، گابن، ونزوئلا، کلمبیا، تونس، خلیج مکزیک، برزیل و حوضه رسویی سیبری باختری شده‌اند. سنگ‌های منشأ نفت مشابه با سن ژوراسیک بالایی و کرتاسه میانی بیش از ۵۰ درصد نفت و گاز کشف شده جهان را تشکیل داده‌اند. امور اکتشاف پیشرو شرکت کونوکو سعی بر آن دارد نقاطی از جهان را که از نفت و گاز غنی هستند و تا کنون اکتشاف نشده‌اند، شناسایی نماید. به همین جهت و به دلیل اهمیت پژوهش‌های زمین ‌ شناسی منطقه‌ای در امر اکتشاف، امور اکتشاف شرکت کونوکو موفق به ابداع یک سیستم کامپیوتری شده که تهیه نقشه‌های زمین‌شناسی این آبراه‌های ارتباطی نفت‌زای کلیه دوره‌های زمین ‌ شناسی را آسان نموده است. بررسی نقاط شناخته شده نفت‌خیز دوره‌های مختلف زمین ‌ شناسی دنیا، این امکان را می‌دهد که به اهمیت نواحی غنی از نفت و بررسی گاز کشف نشده حوضه تتیس پی ببریم. این نوشتار چگونگی به کارگیری این روش را برای شناسایی گستره‌های جدید غنی از نفت و گاز در حوضه‌های رسوبی تتیس کشورهای ایران، افغانستان و جمهوری‌های آسیای مرکزی به طور مشروح بیان می‌کند.

کلیدواژه‌ها