فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رسوبات پالئوزوئیک زیرین در کوه فراقون بخوبی بیرون زده و قابل مطالعه می‌باشد. ضخامت این رسوبات ۸۰۷ متر بوده و عمدتاً از ماسه‌سنگ، شیل همراه با لایه‌های آهک تشکیل شده است. در این سکانس ساختمان‌های رسوبی متعددی از قبیل چینه ‌ بندی متقاطع، ریپل ‌ مارک، آثار فسیل و کنکرسیون ‌ های آهکی فراوان وجود دارد. سکانس پالئوزوئیک کوه فراقون دارای ماکروفسیل ‌ های جانوری فراوان از قبیل تریلوبیت، براکیوپود،کرینوئید، بریوزوآ و گراپتولیت است که تا کنون بطور دقیق مطالعه نشده است. با وجود این نمونه‌های گراپتولیت مربوط به بخش فوقانی این سکانس توسط شرکت نفت انگلیس مطالعه شده و گونه‌های Monograptus intermedius, Monograptus socialis و Climacograptus scalaris از آن شناسایی گردیده است. بر مبنای ارزش چینه ‌ شناسی گونه‌های گراپتولیت مذکور زمان سیلورین زیرین برای بخش فوقانی این سکانس پیشنهاد شده است که بعدها این نسبت سنی به تمام سکانس پالئوزوئیک زیرین در کوه فراقون تعمیم داده شده است. در این مطالعه سکانس پالئوزوئیک زیرین کوه فراقون بر اساس ویژگی‌های سنگ‌شناسی و فسیل ‌ شناسی به ترتیب از پایین به بالا به سازهای سیاهو و سرچاهان تقسیم گردیده است. در این محل ٧٤١ متر از ۸۰۷ متر ضخامت رسوبات پالئوزوئیک زیرین را سازند سیاهو و ٦٦ متر بقیه آن را سازند سرچاهان تشکیل می‌دهد. قاعده سازند سرچاهان از ماسه‌سنگ و کنگلومرای الوان بوده و به طرف بالا از تناوب شیل، آهک، ماسه‌سنگ و آهک ماسه‌ای تشکیل می‌شود. این سازند در بالاترین حد خود از ۸ متر ماسه سنگ سفید کنگلومرایی و ۱۰ متر ماسه سنگ کرم تشکیل شده است که زیر شیل ‌ های تیره رنگ سازند سرچاهان قرار می‌گیرد. به منظور تعیین ارتباط سنی سازند سیاهو و سرچاهان بیش از ۲۰۰ نمونه رسوبی انتخاب و در آزمایشگاه پالینولوژی اکتشاف وزارت نفت مورد مطالعه قرار گرفت. در این مطالعه ۱۰۰ گونه پالینومرف شناسایی گردید که این گونه‌ها در ٦ بیوزون آکریتارش و ٤ بیوزون کیتینوزوآ منظم شده است. بیوزون ‌ های I تا IV آکریتارش ‌ ها و بیوزون ‌ های C1 تا C3 کیتینوزوآها در سازند سیاهو، اما بیوزون ‌ های V و VI آکریتارش ‌ ها و بیوزون C4 کیتینوزوآ در سازند سرچاهان قرار دارند. بر مبنای ارزش چینه‌شناسی گونه‌های پالینومرف: Veryhachium subglobosum, Villosacapsula setosapellicula, Orthosphaeridium ternatum, Orthosphaeridium inflatum Orthosphaeridium bispinosum, Navifusa ancepsipuncta, Actinodissus crassus, Actinodissus longilateosus, Baltisphaeridium perclarum, Conochitina senta, Calpichitina lenticularis, Cyathochitina fistulosa, Armoricochitina nigerica, Tetrade cryptospures زمان اردویسین بالایی (کارادوسین-آشگیلین) برای سازند سرچاهان پیشنهاد می‌شود زیرا تاکنون گونه‌های پالینومرف فوق از رسوبات اردویسین بالایی عربستان سعودی، اردن هاشمی، امریکای شمالی، انگلیس، لیبی و چکسلواکی گزارش شده است. همچنین سازند سرچاهان در بیوزون ‌ های V و VI و C4 با گونه‌های پالینومرف: Dactylofusa estillis Dactylofusa maranhensis, Dactylofusa neaghae, Visbysphaera microspinusa, Dateriocradus monterrosae, Tunisphaeridium tentaculiferum, Plectochitina saharica, Sphaerochitina longicornis, Sphaerochitina longicollis, Ambitisporites avitus و Ambitisporites dilutus مشخص می‌شود. تا کنون گونه‌های مذکور از سیلورین زیرین نروژ، سوئد، آمریکای شمالی، عربستان سعودی، اردن هاشمی و انگلیس گزارش شده است. بنابراین برمبنای ارزش چینه‌شناسی گونه‌های فوق‌الذکر زمان سیلورین زیرین برای سازند سرچاهان پیشنهاد می‌شود.