چینه‌شناسی لس‌ها و تغییرات اقلیمی کواترنر

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی همدان

doi
چکیده

بدون شک مطالعه توالی‌های لسی همراه با لایه ‌ های خاک قدیمی، پدیده ‌ های پیش از یخچالی موجود در این مناطق، چرخه‌هایی از افق‌های ماسه‌ای و آثار زندگی جانوری بهترین فرصت را در اختیار ما می‌گذارد تا اقلیم کواترنر و تغییرات جغرافیای دیرینه آن را بررسی نماییم. مهم‌ترین اصل این است که شرایط تشکیل چینه ‌ های نامبرده مشخص شده و ارتباط آن‌ها با عوامل مختلف زمانی کواترنر (اقلیمی -سنگی - زیست و زمان چینه ‌ ای) تعیین گردد. در ارزیابی رخدادهای جغرافیای دیرینه، تعیین سن افق‌های مختلف لسی یک مقطع چینه ‌ شناسی بدلیل وجود اصول و روش‌های متنوع بررسی، بسیار مفید می‌باشد. همچنین چینه ‌ شناسی لس‌ها می‌تواند در شناسایی و تعیین سن تغییرات اقلیمی کواترنر عاملی مفید باشد. مطالعه جغرافیای دیرینه کواترنر در قلمرو چندین رشته علمی قرار می‌گیرد که می‌توان به علوم زمین و ستاره‌شناسی، فیزیک، شیمی ایزوتوپ ‌ ها و باستان‌شناسی اشاره کرد. این امر مؤید پیچیدگی فرایند تجزیه و تحلیل ‌ های چینه ‌ شناسی لس‌ها و مشکلات مربوط به آن است. به طور خلاصه، تعیین سن توالی‌های لسی بر اساس تناوب افق‌های لس و خاک قدیمی صورت می‌گیرد. لس‌ها معرف اقلیم ‌ های سرد و خشک هستند، در حالی که خاک‌های قدیمی نشان‌دهنده شرایط جغرافیایی گرم و مرطوب‌تری می‌باشند. بنابراین در توالی‌های موجود، افق‌های خاک قدیمی و لس دلیلی بر وجود دوره‌های یخچالی و بین یخچالی هستند. در این راستا سعی بر این است که عمل تعیین سن از طریق مطابقت با مقیاس ‌ های زمانی- چینه ‌ شناسی یا اقلیمی کواترنر انجام پذیرد. با وجود درستی، این اصل بسیار کلی بوده و کاربرد آن محدود می‌باشد. در موارد خاص، خصوصیات دیگری از لایه ‌ ها همچون، موقعیت ژئومورفولوژی یا چینه ‌ شناسی آن‌ها و مقیاس ‌ های زمانی دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرند. در این مقاله مسایل موجود در شناسایی اقلیم کواترنر تغییرات جغرافیای دیرینه آن و چینه ‌ شناسی لس‌ها مورد بحث قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها