فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: کشاورزی قراردادی به طور فزاینده‌ای در کشورهای درحال‌توسعه برای پیوند دادن کشاورزان خرده‌مالک به بازارهای صادراتی استفاده می‌شود. علی‌رغم وجود  ادبیات گسترده در مورد اثرات اقتصادی کشاورزی قراردادی، مطالعات بسیار کمی اثرات آن را بر محیط‌زیست و عملیات پایدار زراعی بررسی کرده‌اند. با توجه به رابطه بین کشاورزی و محیط‌زیست؛  هرگونه کاهش کیفیت محیط‌زیست می‌تواند بر عملکرد و تولید محصولات کشاورزی اثرگذار باشد؛ بنابراین بررسی ابعاد زیست‌محیطی کشاورزی قراردادی بسیار مهم حیاتی است. روش بررسی: این پژوهش یک مرور نظام‌مند است که بر اساس فرایند PRISMA انجام شده است. برای جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های مطالعات کتابخانه¬ای و اسنادی استفاده شده است و منابع مناسب از طریق مرور نظام¬مند پالایش و انتخاب شدند. در این مطالعه مروری در مرحله اول 53 مقاله  که در زمینه کشاورزی قراردادی، اثرات زیست‌محیطی کشاورزی و عوامل موثر بر آن  آن نگاشته شده بود بررسی شدند و طی یک فرایند غربالگری سه‌مرحله‌ای از میان مقالات مرتبط در این زمینه 32  بررسی شد. یافته ­ها: بررسی مقالات نشان داد برخی از پیامدهای و اثرات کشاورزی قراردادی مانند افزایش دانش کشاورزان، افزایش بهره­وری، افزایش درآمد کشاورزان و قابلیت ردیابی محصول می‌تواند اثرات زیست‌محیطی مطلوبی به دنبال داشته باشد و استفاده بیشتر از مواد شیمیایی که معمولاً در چارچوب قراردادها ارائه می‌شود، استفاده فشرده از زمین، و گسترش کشت تک‌محصولی تهدید بزرگی برای اکوسیستم‌ها هستند که بر پویایی چشم‌انداز روستایی تأثیر می‌گذارند. بر این اساس می‌توان گفت که عدم توجه به ملاحظات زیست‌محیطی در کشاورزی قراردادی، می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به بار آورد. بحث و نتیجه ­گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان باید چارچوبی با سیاست‌گذاری هماهنگ در دو بخش کشاورزی و منابع طبیعی ایجاد کنند تا ضمن افزایش حفاظت از منابع طبیعی و محیط‌زیست، از مزایای کشاورزی قراردادی نیز بهره‌مند شوند.