تاثیر بازدهی مالی و بازدهی اقتصادی بر هزینه های زیست محیطی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناس ارشد گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران.

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران. * (مسوول مکاتبات)

doi
چکیده

زمینه و هدف: از آنجایی که هزینه های زیست محیطی به عنوان یک بحران بزرگ در عملکرد مالی و اقتصادی شرکت های فعال دربورس در نظر گرفته می شوند، غالبا اين هزينه‌ها توسط مديران ناديده گرفته شده‌اند، زيرا اطلاعات ارائه شده توسط سيستم حسابداری سنتی در اين زمينه عموماً ناقص، غير قابل‌فهم بوده است. به عبارت دیگر با افزایش توسعه مالی،توسعه اقتصادی هزینه های تخریب محیط زیست رو به افزایش است از سوی دیگر حسابداری زيست‌محيطی، سازمان را به ابزاری مجهز می‌کند که در سيستم حسابداری سنتی تجديد نظر کرده و آن را به صورتی اصلاح می‌نمايد که بتواند اطلاعات مربوط به هزينه‌های زيست‌محيطی را پردازش و به گونه‌ای مناسب گزارش و در اختيار مديران قرار دهد. با توجه به اهمیت هزینه‌های زیست‌محیطی می‌توان آنها را به عنوان بخشی از بهای تمام شده محصولات یا خدمات واحدهای تجاری قلمداد کرد در کشور ایران نیز در سال‌های اخیر به مسائل زیست‌محیطی توجه بیشتری شده و قوانین زیادی در این راستا به تصویب رسیده است. روش بررسی: با توجه به مطالب مطرح شده، این مطالعه به بررسی اثر متغیرهای بازدهی مالی و اقتصادی بر هزینه های زیست محیطی شرکتهای فعال پذیرفته‌ شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 1400-1388 می‌پردازد. جامعه آماری این پژوهش، تعدادی از شرکت‌های فعال پذیرفته شده منتخب در بورس اوراق بهادار تهران است. در ادامه برای انجام تخمین آماری، از آزمونهای ریشه واحد برای بررسی پایایی و آزمون های کائو برای بررسی هم جمعی و روش های حداقل مربعات معمولی کاملا اصلاح شده (FMOLS)برای برآورد مدل مورد نظر در نرم افزارEviews10، استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از وجود اثر منفی متغیرهای مستقل بازدهی مالی LROA))، بازدهی اقتصادی(LROR)و نسبت بدهی(LDR) بر هزینه‌های زیست‌محیطی(متغیر وابسته) درشرکت‌های فعال پذیرفته شده منتخب در بورس اوراق بهادار تهران است.  در حالی که متغیر مستقل اندازه هیئت مدیره اثر مثبت بر هزینه های زیست محیطی شرکت های منتخب بورس اوراق بهادار داشت. بحث و نتیجه گیری: با توجه به تشدید مسائل زیست‌محیطی در سطح دنیا و با توجه به اینکه دستیابی به اهدافی نظیر کاهش هزینه‌های زیست‌محیطی، افزایش درآمد و بهبود عملکرد زیست‌محیطی نیازمند توجه به هزینه‌های زیست‌محیطی جاری، آتی و بالقوه است، شرکت‌های تولیدی می‌بایست مسئولیت جبران هزینه‌های زیست‌محیطی را تقبل کرده و آنها را به نحو احسن در صورتهای مالی خود گزارش نمایند. با توجه به نتایج تحقیق، پیشنهاد می شود آگاهی کارکنان شرکت‌های تولیدی از طریق برگزاری کلاس‌های آموزشی حفاظت از محیط‌زیست توسط مدیران مربوطه، جهت کاهش آلودگی‌ها و در نهایت کاهش هزینه‌های زیست‌محیطی ناشی از فعالیت‌های تولیدی افزایش یابد همچنین اعمال وضع قوانین و مقررات سخت زیست‌محیطی برای شرکت‌های تولیدی و در نظر گرفتن پاداش برای شرکت‌هایی که از فناوری‌های نوظهور سبز در جهت کاهش هزینه‌های زیست‌محیطی خود بهره‌ می‌برند.