پتروگرافی و پالئوژئوگرافی نهشته‌های نئوژن در حوضه تلخه‌رود بین تبریز و اهر

doi
چکیده

نهشته ‌ های میوسن زیرین در حوضۀ تلخه‌رود بین تبریز و اهر از چهار لیتوفاسیس ماسه‌سنگی، شیلی، آذر آواری و کربناته تشکیل گردیده که لیتوفاسیس ‌ های آذرآواری و به ویژه کربناته از فراوانی کمتری برخوردار هستند. بلوغ ناقص بافتی در ماسه‌سنگ‌ها، افزون بر فاصله کم بین منشأ و محل تشکیل، بالا بودن شدت رسوب‌گذاری آن‌ها را مشخص می‌سازد. ترکیب کانی‌شناسی لیتوفاسیس ‌ های ماسه‌سنگی نشان می‌دهد که اجزای تشکیل ‌ دهنده آن‌ها از توده‌های آذرین، آتشفشانی و مواد آذرآواری تأمین گردیده که در طیفی از ماسه‌سنگهای lithic arkose و feldspathic lithic arenite تغییر می‌کند. فعالیت‌های دیاژنزی که بیشتر در قالب انحلال و فروشست ( leaching ) مواد ناپایدار تحقق یافته، منجر به ایجاد مقدار قابل ملاحظه‌ای تخلخل ثانوی گردیده که در مجموع شرایط مناسبی برای میزبانی محلول‌های کانی‌ساز و ذخیره مواد معدنی را فراهم نموده است. تکرار تناوبی لیتوفاسیس ‌ های چهارگانه فوق در توالی‌های چینه ‌ ای میوسن زیرین در منطقه مورد مطالعه نشان‌دهنده ماهیت چرخه‌ای نهشته‌های مذکور است. روند ریزشونده به سمت بالا ( fining upward ) در این چرخه‌ها مشخص می‌سازد که نهشته‌های مذکور مربوط به محیط ‌ های رودخانه‌ای ( fluvial ) بوده که در بستری کم شیب به صورت مئاندری متصل به حوضه بسته دریاچه ‌ ای، جریان داشته است.

کلیدواژه‌ها