فرایندکاوی در محیطهای سازمانی: مرور نظاممند نوشتهها
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
2 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22059/jlib.2025.388900.1769چکیده
هدف: سازمانهای امروزی، به عنوان سیستمهای پیچیده و پویا، نیازمند فناوریهای پیشرفتهای برای مدیریت مؤثر فرایندها هستند. فرایندکاوی، به عنوان روشی نوین در دادهکاوی، در بهبود کارایی عملیاتی و تصمیمگیری نقش کلیدی دارد. این حوزه، با تحلیل لاگهای رویداد، به مدلسازی، تحلیل و بهبود فرایندها میپردازد. با توجه به رشد روزافزون تحقیقات، پژوهشهای نظاممند در حوزه فرایندکاوی برای شناسایی فرصتهای تحقیقاتی جدید ضرورت دارد.روش پژوهش: این پژوهش، با رویکردی نظاممند با بررسی مطالعات انجامشده، به نیازهای روزآمد و مسیرهای تحقیقاتی آتی در حوزه فرایندکاوی در سازمانها میپردازد. معیارهای گزینش مقالات شامل محتوا، طرح تحقیق، زبان، تاریخ انتشار و نوع سند در نظر گرفته شده است. پس از غربالگری، 31 مقاله انتخاب و تجزیه و تحلیل شدهاند.یافتهها: یافتهها نشان داد که تحقیقات فرایندکاوی در دهه 2010 ابتدا بر پایههای نظری و کاربردهای اولیه تمرکز داشته است. در اواسط دهه، توسعه روشها و کاربردهای عملی در صنایع مختلف مورد توجه قرار گرفتهاند. دهه 2020 شاهد پیشرفت قابلتوجه با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای تحلیل دقیقتر دادهها بوده است. تحقیقات اخیر بر حوزههای نوآورانهتر مانند امنیت اطلاعات و حریم خصوصی تمرکز داشتهاند. همچنین، توسعه مدلهای بلوغ و استفاده از ابزارهای مدرن در این حوزه در حال پیشرفت نشان داده شده است.نتیجهگیری: با توجه به اینکه فرایندکاوی ابزاری مؤثر برای بهبود فرایندها و مدیریت سازمانهاست، تحقیقات نشان از موفقیت آن در شناسایی نقاط ضعف، ارائه راهکارهای بهبود و کاهش هزینهها دارد. همچنین یافتهها حاکی از آن است که استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، تحلیل دادهها را دقیقتر و نتایج را کارآمدتر میکند. با این حال، دسترسی به دادههای با کیفیت و پیچیدگی فرایندها چالشهایی را ایجاد میکنند. تحقیقات آتی در این حوزه نوظهور، میتواند به توسعه روشها و ابزارهای جدید منجر شود و تحولات چشمگیری در سازمانها ایجاد کند.