بررسی ابعاد پدیده قربانی دوم و ارتباط آنها با یکدیگر در بین پرستاران خراسان جنوبی

نویسندگان

1 مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری طبس، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران

2 استادیار، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

3 مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری جوین، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

doi
10.30468/jsums.2023.1587
چکیده

زمینه و هدف: پدیده قربانی دوم، اتفاقی است که پس از یک رویداد نامطلوب پزشکی رخ می‌دهد که بیمار قربانی اول این ماجرا می­باشد اما پرستاران و پرسنل درمان، قربانی دوم هستند به این دلیل که آنها دچار احساس شرم و آسیب‌‎های روانی و تنش‌های جسمی بعد از آن اتفاق می­شوند.مواد و روش­ها: پژوهش حاضر از نوع توصیفی بود. شیوه انتخاب نمونه‌ها به‌صورت تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای بود. تعداد نمونه این پژوهش 200 نفر از پرستاران شاغل در خراسان جنوبی بود. داده­ها با استفاده از پرسش‌نامه دموگرافیک و ابزار تجربه دومین قربانی و حمایت جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه21 تجزیه‌وتحلیل شد.یافته­ها: میزان بروز پدیده قربانی دوم در بین پرستاران در ابعاد تنیدگی روانی (14/60) خودکارآمدی حرفه‌ای (9/42)، حمایت سرپرست (15/97)، حمایت سازمانی (10/71)، تمایل به ترک کار و غیبت از کار (13/35) و اشکال حمایتی که مورد تمایل است (25/25) و نمره کل (114/55) بیشتر از متوسط موردانتظار و در ابعاد حمایت همکاران (8/56)، حمایت خانوادگی (5/41) و تنیدگی جسمی (11/31) به‌صورت معناداری کمتر از متوسط موردانتظار بود (P <0.05).نتیجه‌گیری: خطاهای پزشکی باعث واکنش عاطفی منفی و پریشانی روانی در میان مراقبان بهداشتی و ایجاد پدیده قربانی دوم در آنها می­شود. منابع حمایتی که فرد در اختیار دارد به‌خصوص حمایت‌های سازمانی به‌موقع و مؤثر می‌تواند مشکلات ناشی پدیده قربانی دوم و رویداد نامطلوب متأثر از آن را کاهش دهد.