غربالگری و شناسایی مولکولی آکتینومیست‌‌های تولیدکننده بیوسورفکتانت با خواص ضدمیکروبی و مهار بیوفیلم برعلیه باکتری‌‌های بیماری‌‌زا

نویسندگان

1 دانشیار، گروه میکروبیولوژی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه میکروبیولوژی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

3 مربی، گروه میکروبیولوژی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
https://doi.org/10.71504/SJOAPB.2023.861456
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر جداسازی و شناسایی مولکولی آکتینوباکتری‌های بومی تولیدکننده بیوسورفکتانت دارای فعالیت ضد میکروبی و ضد بیوفیلم برعلیه برخی از باکتری‌های بیماری‌زا بود. مواد و روش‌ها: غربالگری اولیه براساس تست پراکندگی نفت انجام شده و برترین جدایه انتخاب گردید. حلال اتیل استات برای استخراج استفاده شد. خصوصیات ضد میکروبی و ضد بیوفیلمی به ترتیب با استفاده از روش انتشار چاهک در آگار و میکروپلیت 96 چاهکی ارزیابی شد. برای آنالیز بیوسورفکتانت از تکنیک‌های FTIR و GC-MS استفاده شد. نهایتاً جدایه برتر با استفاده از روش مولکولی PCR شناسایی گردید. یافته‌‌ها: بیوسورفکتانت جدایه برتر بیشترین و کمترین اثر ضد میکروبی را در تراکم‌های 4/0 و 3/0 میلی‌‌گرم/ میلی‌‌لیتر به ترتیب بر علیه باکتری‌های سودوموناس ائروژینوزا و استافیلوکوکوس اورئوس نشان دادند. بیشترین و کم‌ترین اثر ضد بیوفیلمی بر علیه باکتری‌های اشرشیاکلی و سودوموناس ائروژینوزا در تراکم‌های 2 میلی‌‌گرم/ میلی‌‌لیتر مشاهده شد. آنالیز ساختاری بیوسورفکتانت با FTIR و GC-MS ساختار حلقه آمینو اسیدی با زنجیره‌ای از اسیدهای چرب و از نوع لیپوپپتید را تایید کرد. جدایه منتخب به جنس استرپتومایسس و گونه B1AY با 95 درصد تشابه داشت. نتیجه‌گیری: جدایه بومی استرپتومیست توانایی قابل ملاحظه‌ای در تولید بیوسورفکتانت با اثرات ضدمیکروبی و ضدبیوفیلمی بر علیه باکتری‌های بیماری‌زا ازجمله سودوموناس ائروژینوزا و استافیلوکوکوس اورئوس و اشرشیا کلی داشته و می‌تواند در زمینه بیوتکنولوژی دارویی استفاده شود.