فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پزشکی هسته‌‌ای علم استفاده از مواد رادیواکتیو به‌صورت رادیو دارو در امر تشخیص و درمان بیماری‌‌ها می‌‌باشد. در پزشکی هسته‌‌ای از رادیو ایزوتوپ‌های ساطع‌کننده فوتون‌‌های گاما جهت تصویربرداری و اسکن از اعضاء بدن جهت درمان استفاده می‌‌شود. لذا، باید شرایط استاندارد رعایت گردد تا مزایای استفاده از آن بسیار بیشتر از مضرّات آن باشد. از آنجایی که در حال حاضر حضور کادر درمان در مراکز هسته‌‌ای یک امر ضروری است، لذا به دلیل قرارگیری مداوم در برابر خطرات ناشی از اشعه گاما، بسیار آسیب‌‌پذیر می‌‌باشند. ارزیابی میزان خطر مستلزم تعریف پارامترهای مؤثر بوده که همراه با عدم‌‌قطعیت می‌‌باشند. استفاده از منطق فازی به دلیل در نظر گرفتن عدم‌‌قطعیت‌‌ها، پاسخ بهینه‌‌تری نسبت به روش‌‌های دیگر خواهد داشت. مواد و روش‌ها: در این پژوهش با به‌‌كارگیری روش فازی، و به کمک ابزار گرافیکی نرم‌‌افزار متلب و تعیین پارامترهای ورودی (استفاده از علائم ایمنی؛ ضخامت دیواره سربی اتاقک پرتوگیری؛ وجود دزیمتر؛ وسایل حفاظت فردی کارکنان درمانی؛ تماس با بیمار دارو گرفته) و همچنین تک پارامتر خروجی (میزان آسیب) مناسب بوده و با تعیین قوانین توسط فرد خبره و سیستم استنتاج فازی ممدانی، مضرات اشعه گاما برای کادر درمان بررسی شد. یافته‌ها: نتایج به دست آمده برای ارزیابی مضرات تابش اشعه گاما برای کادر درمان در پنج مرکز پزشکی هسته‌‌ای منتخب در شهرهای مختلف ایران با به‌‌کارگیری سیستم فازی نشان داد که میزان آسیب بین 10 تا 13 می‌‌باشد. مراکزی که مورد بررسی قرار گرفتند، همگی در گستره متوسط ریسک واقع شده‌‌اند که در مرکز منتخب شماره (5)، مقدار ریسک 13 محاسبه شد. نتیجه‌گیری: میزان آسیب برای مرکز منتخب شماره (5) از سایر مراکز بیشتر است. لذا باید همه نکات ایمنی به طور کامل رعایت گردد، در غیر این‌صورت در درازمدت ممکن است کادر درمان با مشکلات مربوط به تابش اشعه گاما مواجه شوند.