آنالیز بیوشیمیایی و آنتی اکسیدانی کافیئک اسید ریشه‌های مویین گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.) تراریخته با آگروباکتریوم ریزوژنز

نویسندگان

1 استاد، گروه زیست‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 گروه زیست‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
https://doi.org/10.71504/SJOAPB.2024.1185876
چکیده

هدف: خرفه در طب سنتی بسیاری از کشورها استفاده می‌شود. ریشه خرفه حاوی ترکیبات ثانویه مفید و به مقدار بسیار کم هستند. هدف تحقیق حاضر بررسی کاربرد یکی از روش‌های زیست فناوری، به منظور افزایش تولید ترکیبات موثر دارویی با تولید ریشه‌های مویین می‌باشد. مواد و روش‌ها: دانه‌های خرفه ضدعفونی شده کشت شدند، محور زیر لپه دانه رست‌ها با آگروباکتریوم ریزوژنز (جدایه‌های A15 و A4) تلقیح شدند. آزمایش‌های PCR (Polymerase Chain Reaction) برای تایید انتقال ژن انجام شدند. محور زیر لپه گیاهان تلقیح شده و شاهد (تلقیح نشده با باکتری) بر روی محیط کشت (Murashig & Skoog, 1962) MS جامد کشت داده شدند. وجود کافیئک اسید حاصل از گیاهان تراریخته و کنترل با آنالیزهای HPLC (High Performance Liquid Chromatography) و فعالیت آنتی اکسیدانی با آزمون DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl) مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: آزمایش‌های PCR حضور ژن rol B از جدایه‌های A15 و A4 را در خرفه تراریخته نسبت به کنترل (فاقد ژن rol ) نشان دادند. پس از تشکیل کالوس، ریشه‌های مویین القاء شدند. وجود ریشه‌های مویین خرفه تراریخته در سطح احتمال %5 معنی‌دار بودند. آنالیز HPLC بر وجود مقدار بیشتر کافئیک اسید در خرفه تراریخته را نسبت به شاهد تایید دارد، که 34 درصد بالاتر بودند. فعالیت آنتی اکسیدانی خرفه تراریخته با جدایه A4 737/86 بودند که درصد بازدارندگی در غلظت پایین انجام شده است. نتیجه‌گیری: ریشه‌های مویین خرفه تراریخته می‌توانند برای افزایش بازده تولید آلکالوییدهای کافئیک اسید در صنایع داروسازی قابل استفاده باشند.