بررسی خواص ضدمیکروبی، ضد قارچی و حشره¬کشی عصاره هیدروالکلی میوه زیتون تلخ (Melia azedarach) در ایران

نویسندگان

1 گروه شیمی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 گروه شیمی دارویی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

3 گروه زیست¬شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

doi
https://doi.org/10.71504/SJOAPB.2024.1202881
چکیده

مقدمه : به دلیل استفاده بی رویه از داروهای مصنوعی به ویژه در کشورهای در حال توسعه باعث مقاومت دارویی متعدد در پاتوژن­های انسانی و گیاهی شده­است، از این رو متابولیت­های ثانویه گیاهان نظیر آلكالوئیدها، ترپنوئیدها، تانن­ها و فلاونوئیدها به عنوان منبع مفیدی می­توان به جهت از بین بردن آفات و میکروب­ها محسوب می­شوند. گیاه زیتون تلخ ( Melia Azedarach ) به عنوان یک منبع غنی از ترکیبات طبیعی است انتظار می­رود میوه آن دارای خواص ضدعفونی کننده و ضدباکتریایی باشد. این تحقیق به استخراج و اثر ضدعفونی‌کننده و ضدحشره عصاره هیدروالکلی میوه زیتون تلخ پرداخته است. مواد و روش­ها: در این مطالعه، ابتدا میوه­های زیتون تلخ جمع­آوری و پس از آماده سازی،  با استفاده از روش خیساندن و روتاری عصاره‌گیری شد. سپس، تست‌های ضدمیكروبی، ضدقارچی و ضد حشره به روش های استاندارد صورت گرفت. کشت باکتری روی محیط نوترینت آگار و کشت قارچ روی محیط دکستروز آگار سیب زمینی (PDA) انجام شد. حداقل غلظت بازدارنده (MIC)، حداقل غلظت باکتری کش (MBC) با استفاده از روش میکرو رقت سریال تعیین شد. در این تحقیق برای تست ضد میکروبی از باکتری اشرشیاکلای، سودوموناس و استافیلوکوکوس استفاده شده‌است. برای تست ضدقارچی از قارچ‌های Aspergillus niger ، Aspergillus flavus , Fusarium oxisporum , Rhizopus stolonifera استفاده شد. همچنین سمیت تماسی عصاره میوه زیتون تلخ روی Drosophila melanogaster در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. مواد و روش­ها: در این مطالعه، ابتدا میوه­های زیتون تلخ جمع­آوری و پس از آماده سازی،  با استفاده از روش خیساندن و روتاری عصاره‌گیری شد. سپس، تست‌های ضدمیكروبی، ضدقارچی و ضد حشره به روش های استاندارد صورت گرفت. کشت باکتری روی محیط نوترینت آگار و کشت قارچ روی محیط دکستروز آگار سیب زمینی (PDA) انجام شد. حداقل غلظت بازدارنده (MIC)، حداقل غلظت باکتری کش (MBC) با استفاده از روش میکرو رقت سریال تعیین شد. در این تحقیق برای تست ضد میکروبی از باکتری اشرشیاکلای، سودوموناس و استافیلوکوکوس استفاده شده‌است. برای تست ضدقارچی از قارچ‌های Aspergillus niger ، Aspergillus flavus , Fusarium oxisporum , Rhizopus stolonifera استفاده شد. همچنین سمیت تماسی عصاره میوه زیتون تلخ روی Drosophila melanogaster در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. نتایج و بحث : نتایج نشان داد که عصاره میوه تلخ زیتون بدلیل وجود ترکیبات فعال مانند اولئورپئین، ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب، دارای خواص ضدعفونی‌کننده و ضدباکتریایی قوی می­باشد. آزمایش­های میكروبی نشان داد که این عصاره قادر به مهار رشد باکتری‌های مختلف از جمله باکتری ها و همچنین خاصیت حشره‌کشی است. این تحقیق نشان می­دهد که میوه زیتون تلخ می‌تواند به عنوان یک منبع طبیعی و مؤثر برای تولید ضدعفونی‌کننده­ها، قارچ­کش­ها و حشره کش‌های طبیعی مورد استفاده قرار گیرد. نتایج این مطالعه می‌تواند به توسعه محصولات بهداشتی و ضدعفونی کننده‌های طبیعی و همچنین به تولید محصولات آفت‌کش و حشره­کش طبیعی در بخش کشاورزی کمک کند و به کاهش وابستگی به مواد شیمیایی مضر در صنعت بهداشت و درمان نیز منجر شود. نتایج و بحث : نتایج نشان داد که عصاره میوه تلخ زیتون بدلیل وجود ترکیبات فعال مانند اولئورپئین، ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب، دارای خواص ضدعفونی‌کننده و ضدباکتریایی قوی می­باشد. آزمایش­های میكروبی نشان داد که این عصاره قادر به مهار رشد باکتری‌های مختلف از جمله باکتری ها و همچنین خاصیت حشره‌کشی است. این تحقیق نشان می­دهد که میوه زیتون تلخ می‌تواند به عنوان یک منبع طبیعی و مؤثر برای تولید ضدعفونی‌کننده­ها، قارچ­کش­ها و حشره کش‌های طبیعی مورد استفاده قرار گیرد. نتایج این مطالعه می‌تواند به توسعه محصولات بهداشتی و ضدعفونی کننده‌های طبیعی و همچنین به تولید محصولات آفت‌کش و حشره­کش طبیعی در بخش کشاورزی کمک کند و به کاهش وابستگی به مواد شیمیایی مضر در صنعت بهداشت و درمان نیز منجر شود.