سنجش و ارزیابی مجلات علمی کشورهای ایران، ترکیه و عربستان براساس شاخصهای آلتمتریکس
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22059/jlib.2025.396693.1782چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر، شناسایی وضعیت مجلات علمی کشورهای ایران، ترکیه و عربستان براساس شاخصهای آلتمتریکس در پایگاه اسکوپوس و نیز تببین رابطه میان شاخصهای آلتمتریکس و عملکرد کیفی مجلات در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس است.روش پژوهش: از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ رویکرد مطالعه تحلیلی از نوع علمسنجی است. شاخصهای کمی آلتمتریک از پایگاه آلتمتریک اکسپلورر و شاخصهای کیفی مجلات از طریق پایگاه اسکوپوس گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها به دلیل توزیع غیریکنواخت دادهها از آزمون همبستگی پیرسون در نرمافزار اس.پی.اس.اس استفاده شد.یافتهها: در ایران 44.4 درصد، در ترکیه 57.61 درصد و در عربستان 93.54 درصد مجلات علمی دارای نمره آلتمتریک بودند. در ایران حوزه موضوعی داروسازی، در ترکیه حوزه بهداشت و در عربستان حوزه پرستاری از میانگین نمره آلتمتریک بالایی برخوردار بودند. مهمترین رسانه اجتماعی مورد استفاده در این کشورها توییتر بوده است. در ایران بین SJR و میانگین نمره آلتمتریک آن رابطه آماری وجود دارد. در ترکیه تنها رابطه آماری معنادار و ضعیف بین SJR و CiteScore با میانگین نمره آلتمتریک آن دیده میشود. در عربستان بین شاخصهای استنادی آن با میانگین نمره آلتمتریک آنها رابطه آماری دیده نمیشود.نتیجهگیری: مجلات باکیفیتتر و دارای شاخص استنادی بیشتر به میزان بیشتری در رسانههای اجتماعی نمایان میشوند. به طور کلی یافتهها نشان داد کشور عربستان از نظر میزان حضور در رسانههای اجتماعی و نمره آلتمتریک وضعیت قابلقبولی ندارند. با توجه به چالشهای موجود برای آلتمتریک نمیتوان آن را به عنوان شاخص جایگزین برای مجلات علمی در نظر گرفت بلکه میتواند معیار مکملی برای ارزیابی مجلات به کار رود.